Uzmanlar, menopozun yumurtalık faaliyetlerinin kalıcı olarak sona ermesiyle ortaya çıktığını belirterek, Türkiye'de menopoz yaşının ortalama 46-48 olduğunu ifade etti. Batılı ülkelerde ise bu yaş 51-55 arasında değişiyor.
Dünya Sağlık Örgütü menopozu 3 döneme ayırıyor
Menopoz süreci üç evrede inceleniyor:
Premenopoz: Adet düzensizliklerinin başladığı, yumurtlamanın azaldığı ve ilk belirtilerin görüldüğü dönem. Bu süreç birkaç ay veya yıl sürebiliyor.
Menopoz: Kadının son adet kanamasını yaşadığı dönem.
Postmenopoz: Kadının bir yıl boyunca adet görmemesiyle başlayan dönem. Bu süreçte östrojen eksikliğine bağlı ciddi belirtiler gözlemlenebiliyor.
Belirtiler sadece sıcak basması değil
Menopozun ilk evrelerinden itibaren kadınlarda; adet düzensizliği, ateş basmaları, aşırı terleme, depresif ruh hali, uykusuzluk, konsantrasyon bozukluğu, cinsel istekte azalma gibi çok sayıda belirti görülebiliyor. Postmenopozal dönemde ise bu belirtilere genital bölgede kuruluk, ciltte elastikiyet kaybı, saç ve tüy yapısında değişim, kalp hastalıklarına ve kemik erimesine yatkınlık gibi sağlık sorunları da ekleniyor.
Menopoz kalp hastalıkları ve osteoporoz riskini artırıyor
Menopozla birlikte östrojenin azalması, kalp ve damar sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratıyor. Uzmanlar, bu süreçte iyi kolesterol seviyesinin düşebileceğini, kötü kolesterolün yükselebileceğini ve hipertansiyon riskinin artabileceğini belirtiyor. Ayrıca her yıl kemik yoğunluğunun %3-4 oranında azaldığına dikkat çekilerek, osteoporoz riskine karşı önlem alınması gerektiği vurgulanıyor.
Menopoz tanısı nasıl konur?
Menopoz şüphesi olan kadınlarda FSH ve LH hormonlarının düzeyine bakılarak tanı konulabiliyor. Özellikle adet düzensizlikleri yaşayan kadınların bu testleri yaptırması öneriliyor.
Cinsel yaşam sona ermiyor
Menopozun cinsel hayatı bitirmediğini ifade eden uzmanlar, vajinal kuruluğa karşı uygun nemlendirici ve lubrikan kremlerle konfor sağlanabileceğini belirtiyor. Cinsel sağlığın korunması için bu dönemde düzenli jinekolojik kontrollerin aksatılmaması gerektiği de hatırlatılıyor.
Nelere dikkat edilmeli?
Menopoz döneminde şunlara dikkat edilmesi öneriliyor:
İnce ve pamuklu giysiler tercih edilmeli,
Baharat, kafein, alkol ve sigara kullanımından uzak durulmalı,
Günlük kalsiyum alımına dikkat edilmeli,
D vitamini seviyeleri düzenli kontrol edilmeli,
Güneş ışığından yararlanılmalı,
Düzenli egzersiz yapılmalı,
Kalori alımına dikkat edilerek kilo kontrolü sağlanmalı.
Hormon Replasman Tedavisi (HRT): Herkese uygun değil
Menopoz belirtilerini hafifletmek ve osteoporoz riskini azaltmak amacıyla bazı hastalara hormon takviyesi (HRT) önerilebiliyor. Ancak bu tedavi; meme veya rahim kanseri geçmişi olanlar, teşhis edilmemiş vajinal kanaması olanlar, karaciğer hastalığı, emboli riski, hipertansiyon, obezite, varis gibi sorunları bulunanlar için uygun görülmüyor.
Düzenli takip şart
Uzmanlar, hormon tedavisi uygulanan kadınların düzenli jinekolojik muayenelerini ve meme taramalarını ihmal etmemeleri gerektiğini vurguladı. Tedavinin tablet, enjeksiyon veya vajinal krem şeklinde uygulanabildiği ifade edildi.
Sağlıklı bir menopoz dönemi mümkün
Çorum Özel Hastanesi doktorları, menopozun yaşamın doğal bir evresi olduğunu ve uygun yaklaşımla bu dönemin sağlıklı ve kaliteli bir şekilde geçirilebileceğini belirterek, kadınların düzenli kontrollerini yaptırmalarını ve gerekli durumlarda uzman görüşü almalarını tavsiye etti.
