Anahtar Parti Çorum İl Başkanı Nurullah Müstet, çay ve fındık başta olmak üzere tarım ürünlerinde alım politikalarını eleştirerek “Üretici zararına üretim yapıyor, tüketici pahalıya tüketiyor” dedi; çözüm olarak devlet–kooperatif ortak üretim modelini açıkladı.
Çorum Anahtar Parti İl Başkanı Nurullah Müstet, tarımda artan maliyetler ve yetersiz alım politikaları nedeniyle üreticinin ayakta kalmakta zorlandığını belirtti. Müstet, “Bugün izlenen politikalar üreticiyi cezalandırıyor, tüketiciyi mağdur ediyor. Çiftçi ayakta kalırsa devlet de ayakta kalır” ifadelerini kullandı.
ÇAY VE FINDIKTA TABLO
Müstet, 2025 yaş çay alım fiyatının 25,44 TL olarak açıklanmasına karşın, Çaykur’un hasadın yaklaşık %50’sini aldığı, kalanın özel sektör tarafından 15 TL seviyesine çekildiğini dile getirdi. “Çiftçi emeğinin yarısını zararına satarken, tüketici markette 25 TL’den çay içmek zorunda bırakılıyor” diyen Müstet, üretici ile tüketici fiyatları arasındaki makasın “politik ve yapısal bir soruna” işaret ettiğini söyledi.
Fındıkta da benzer bir tablonun yaşandığını belirten Müstet, “Açıklanan 200 TL’lik fiyat, 190 TL maliyetin ancak az üstünde. TMO’nun sınırlı (yaklaşık %20) alımı serbest piyasayı regüle etmeye yetmiyor; tüccar randıman ve buruşuk oranı bahanesiyle fiyatı aşağı çekiyor. Üretici yine piyasanın insafına terk ediliyor” değerlendirmesinde bulundu.
SOĞAN–PATATES: TARLADAN RAFA FİYAT KATLANIYOR
Müstet, depo çıkışında çiftçiden 4 TL’ye alınan soğan ve patatesin, ekimden itibaren pazara 15–20 TL bandında gireceğini, market rafında ise 25–30 TL’yi bulacağını söyledi. “Çiftçi zarar ederken stokçular ve aracılar kazanıyor; enflasyonu ise tüketici ödüyor. Bu adil değil” ifadelerini kullandı.
DESTEKLERDE EROZYON, MALİYETTE TIRMANIŞ
Tarım desteklerinin alım gücünün yıllar içinde zayıfladığını vurgulayan Müstet, “On yıl önce destekler, girdi maliyetlerinin %10–15’ini karşılayabiliyordu; bugün bu oran %3 seviyesine indi. Destekler çiftçinin maliyetini azaltmak yerine, çoğu zaman gübre, tohum, ilaç ve yem tekellerinin kasasına gidiyor. Mazot başta olmak üzere enerji maliyetleri ise yükü katlıyor” dedi. Bu çerçevede, “komisyoncuyu zengin eden, üreticiyi cezalandıran” mevcut yapının değişmesi gerektiğini kaydetti.
ANAHTAR PARTİ’NİN ÇÖZÜMÜ: BİRLİKTE ÜRETİM MODELİ
Müstet, partilerinin tarım vizyonunu şu başlıklarla özetledi:Devlet–çiftçi kooperatif ortaklığıyla üretim: Kooperatifler, planlama ve pazarlamada etkin rol alacak.Öngörülebilir gelir: Çiftçi, sezon başlamadan maliyetini, alım fiyatını ve makul kâr marjını bilecek.Aracısız pazarlama: Ürünler, kooperatif eliyle doğrudan pazara ve tüketiciye ulaştırılacak.Tüketici koruması: Enflasyonist baskıların azaltılması için tedarik zincirinde şeffaflık ve tavan marj uygulamaları güçlendirilecek.
“ÜRETEN DE MUTLU OLACAK, TÜKETEN DE”
Açıklamasını “Biz üreticinin ürününü alacağız, tüketiciyi de koruyacağız” sözleriyle tamamlayan Nurullah Müstet, “Çiftçi ayakta kalırsa, devlet de ayakta kalır. Üretimi planlayıp zinciri kısalttığımızda, hem üretici emeğinin karşılığını alır hem de tüketici makul fiyata gıdaya ulaşır. Üreten de mutlu olacak, tüketen de olacak” dedi.
