Yargıtay, icra hukukunda uygulamayı doğrudan etkileyecek nitelikte bir karara imza attı. Alacaklı tarafından başlatılan icra takibinde, borçlu kişinin aynı gün ve aynı dilekçede hem borcu kabul edip hem de “mallarım üzerine haciz koyabilirsiniz” şeklinde verdiği muvafakat, Yargıtay tarafından geçersiz sayıldı. Yüksek Mahkeme, haczin ancak icra takibi kesinleştikten sonra talep edilebileceğini vurguladı.
Karar, özellikle emekli maaşlarına yönelik haciz uygulamaları açısından önemli bir içtihat niteliği taşıyor. Yargıtay, takip kesinleşmeden verilen haciz izninin hukuken sonuç doğurmayacağını net biçimde ortaya koydu.
Uyuşmazlığın çıkış noktası
İçtihat Bülteni Uygulaması’na yansıyan bilgilere göre, borçlu vekili; müvekkili hakkında icra takibi başlatıldığını ve ödeme emrinin tebliğe çıkarıldığını belirtti. Borçlunun, haciz korkusuyla PTT şubesine giderek tebligatı elden aldığı, aynı gün icra müdürlüğüne verdiği dilekçeyle yasal sürelerden feragat ederek emekli maaşının tamamının haczedilmesine muvafakat ettiğini ifade etti.
Ancak borçlu vekili, bu muvafakatin hukuken geçersiz olduğunu savunarak emekli maaşı üzerindeki haczin kaldırılmasını talep etti. Davalı alacaklı taraf ise şikâyetin reddini istedi.
İlk derece mahkemesi ne dedi?
İlk derece mahkemesi, somut olayda muvafakat tarihinde icra takibinin henüz kesinleşmediğine dikkat çekti. Mahkeme, takip kesinleşmeden emekli maaşından kesinti yapılmasına yönelik verilen muvafakatin geçerli olmayacağı gerekçesiyle borçlu lehine karar verdi.
Bu kapsamda emekli maaşı üzerine konulan haczin kaldırılmasına hükmedildi. Karar, alacaklı vekili tarafından istinafa taşındı.
İstinaf ve Yargıtay süreci
Bölge Adliye Mahkemesi, istinaf başvurusunu kabul ederek maaşa haciz konulabileceği yönünde karar verdi. Bunun üzerine dosya Yargıtay’a taşındı.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, borcun kabulü ile hacze muvafakatin aynı dilekçe ile yapılmasının, takibin kesinleşmesiyle eş zamanlı olduğu anlamına geldiğini belirtti. Daire, bu durumun “takip kesinleştikten sonra verilmiş bir izin” sayılamayacağına hükmederek Bölge Adliye Mahkemesi kararını bozdu.
Hukuk Genel Kurulu son noktayı koydu
25 üyeyle toplanan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, uyuşmazlığa ilişkin nihai kararı verdi. Kurul, borçlu tarafından aynı dilekçe ile borcun kabul edilmesi ve hacze muvafakat edilmesinin, takip kesinleşmeden önce ya da onunla aynı anda gerçekleştiğini vurguladı.
Gerekçede, haczin ancak takip kesinleştikten sonra istenebileceği, aksi halde verilen iznin “önceden verilmiş muvafakat” niteliğinde olacağı ve hukuken geçerli kabul edilemeyeceği belirtildi. Bu nedenle emekli maaşına konulan haczin geçersiz olduğuna hükmedildi.
Kararın anlamı ve etkisi
Yargıtay’ın bu kararı, icra hukukunda sıkça karşılaşılan “borç kabulü + hacze izin” uygulamasına açık bir sınır çiziyor. Özellikle emekli maaşları bakımından, borçlunun baskı altında ve takip kesinleşmeden verdiği muvafakatlerin geçerli olmayacağı netleşmiş oldu.
Karar, benzer uyuşmazlıklarda emsal niteliği taşıyarak hem icra müdürlüklerinin hem de mahkemelerin uygulamalarını doğrudan etkileyecek bir içtihat olarak değerlendiriliyor.
