MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin seçim sistemi ile Siyasi Partiler Yasası’nın yeniden ele alınması yönündeki çağrısının AK Parti kulislerinde zamanlama açısından beklenmedik bulunduğu öne sürüldü. Kulislerde daraltılmış bölge modeli, seçim barajının yüzde 7’den yüzde 5’e indirilmesi ve olası yeni seçim düzenlemeleri konuşulmaya başlandı.
Bahçeli’nin çıkışı beklenmedik bulundu
Nefes yazarı Nuray Babacan’ın aktardığı kulis bilgilerine göre, Bahçeli’nin seçim sisteminin yeniden düzenlenmesine yönelik açıklaması iktidar milletvekilleri açısından sürpriz oldu. Söz konusu başlığın iktidar ve MHP arasında henüz kapsamlı biçimde değerlendirilmediği öne sürüldü.
Kulislerde, seçim sistemi ve Siyasi Partiler Yasası gibi konuların daha sonraki aşamada gündeme gelmesinin beklendiği ifade edildi. Bu nedenle Bahçeli’nin çağrısının zamanlamasının AK Parti içerisinde ayrıca değerlendirildiği aktarıldı.
Daraltılmış bölge yeniden gündemde
AK Parti kulislerinde konuşulan seçeneklerden biri daraltılmış bölge seçim sistemi oldu. Bu modelde seçim çevrelerinin daha küçük bölgelere ayrılması ve her bölgeden sınırlı sayıda milletvekili çıkarılması öngörülüyor.
Kulislerde dile getirilen modele göre seçim bölgelerinin yaklaşık 5 milletvekilinden oluşması gündeme gelebilir. İstanbul gibi çok sayıda milletvekili çıkaran kentlerin ise mevcut birkaç seçim bölgesi yerine daha fazla ve daha küçük seçim çevresine ayrılması tartışılıyor.
İstanbul için 20 seçim bölgesi önerisi konuşuluyor
AK Parti içerisindeki bazı isimlerin, mevcut sistemde milletvekillerinin özellikle büyükşehirlerde seçmenle doğrudan temas kurmasının zorlaştığını savunduğu belirtildi. İstanbul’un şu anda üç seçim çevresine ayrıldığı hatırlatılarak, daraltılmış bölge sisteminde bu sayının yaklaşık 20’ye çıkarılabileceği ifade edildi.
Bu sistemi savunan isimlere göre daha küçük seçim çevreleri, adayların bölgedeki seçmen tarafından daha yakından tanınmasını sağlayabilir. Ayrıca milletvekillerinin seçildikleri bölgenin sorunlarını daha doğrudan takip etmesine imkân verebileceği görüşü dile getiriliyor.
MHP’nin geçmişte itiraz ettiği hatırlatıldı
Kulis değerlendirmelerinde Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçiş sürecinde de daraltılmış bölge formülünün gündeme geldiği, ancak o dönemde MHP’nin bu modele sıcak bakmadığı hatırlatıldı. AK Parti içerisindeki bazı isimler, sistemin MHP’nin itirazı nedeniyle düzenleme paketine alınmadığını savunuyor.
Bu görüşü dile getirenlere göre daraltılmış bölge sisteminde seçim çevresinde güçlü olan partiler daha avantajlı hale gelebilir. Kulislerde AK Parti, Yeni Parti ve DEM Parti’nin bazı bölgelerde böyle bir sistemden avantaj sağlayabileceği yönünde değerlendirmeler yapıldığı aktarıldı.
Seçim barajının yüzde 5’e indirilmesi de konuşuluyor
Bahçeli’nin açıklamasının ardından gündeme gelen bir diğer başlık ise yüzde 7 olan ülke seçim barajı oldu. Bazı AK Partili siyasetçilerin, MHP’nin oy oranına ilişkin anketleri dikkate alarak barajın yüzde 5’e düşürülmesinin gündeme gelebileceğini değerlendirdiği öne sürüldü.
Ancak bu yönde açıklanmış resmi bir çalışma veya kesinleşmiş karar bulunmuyor. Seçim barajına ilişkin değerlendirmeler şu aşamada kulis iddialarıyla sınırlı durumda.
Siyasi Partiler Yasası da tartışma başlıkları arasında
Olası bir seçim sistemi değişikliğinin yalnızca seçim çevreleri veya barajla sınırlı kalmayabileceği belirtiliyor. Siyasi Partiler Yasası, seçim ittifaklarının yapısı, parti örgütlenmesine ilişkin kurallar ve Hazine yardımı kriterlerinin de olası düzenlemeler kapsamında gündeme gelebileceği ileri sürülüyor.
Muhalefet partilerini veya ittifak sistemini etkileyecek düzenlemelerin de tartışmaya açılabileceği yönünde değerlendirmeler yapılıyor. Ancak bu başlıkların hiçbiri için henüz kamuoyuna açıklanmış somut bir yasa teklifi bulunmuyor.
Takvim siyasi sürece göre şekillenebilir
Kulislerde seçim sistemi, anayasa ve Siyasi Partiler Yasası’na ilişkin olası hazırlıkların siyasi gelişmelere göre şekilleneceği görüşü öne çıkıyor. Özellikle devam eden siyasi süreçlerin sonucu ile genel seçimlerin ne zaman yapılacağının, düzenlemelerin kapsamı ve takvimi üzerinde belirleyici olabileceği değerlendiriliyor.
Bahçeli’nin çağrısıyla başlayan tartışmada henüz kesinleşmiş bir model bulunmuyor. Önümüzdeki dönemde iktidar kanadından yapılacak resmi açıklamalar, daraltılmış bölge ve seçim barajına ilişkin kulis iddialarının somut bir çalışmaya dönüşüp dönüşmeyeceğini gösterecek.
