Anayasa Mahkemesi, Noterlik Kanunu’nun noter katipleri ve katip adayları hakkında uygulanacak disiplin cezalarını düzenleyen 148’inci maddesini iptal etti. 6 Temmuz 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan karar, dokuz ay sonra yürürlüğe girecek.
AYM belirlilik ilkesine aykırılık gördü
Anayasa Mahkemesi, 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun 148’inci maddesini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Karar, 16 Nisan 2026 tarihinde oybirliğiyle alındı ve 6 Temmuz 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı.
İptal edilen madde, noter katipleri ve katip adayları hakkında uygulanacak disiplin cezalarını düzenliyordu. Ancak hangi eylemin hangi disiplin cezasını gerektirdiğinin açık biçimde gösterilmemesi, düzenlemenin iptal gerekçesi oldu.
Hangi eyleme hangi ceza verileceği belli bulunmadı
İtiraz başvurusu, uyarma cezasının iptali talebiyle açılan bir davaya bakan Ankara 20. İdare Mahkemesi tarafından yapıldı. Mahkeme, uygulanacak kuralın Anayasa’nın 2, 13 ve 38’inci maddelerine aykırı olduğu kanaatiyle dosyayı Anayasa Mahkemesi’ne taşıdı.
Noterlik Kanunu’nun 148’inci maddesinde noter katipleri ve katip adayları için uyarma, kınama, ücretten kesme ve meslekten çıkarma cezaları sayılıyordu. Ancak düzenlemede disiplin suçları ile cezalar arasında açık bir bağlantı kurulmadığı, hangi fiilin hangi yaptırımı doğuracağının öngörülebilir olmadığı belirtildi.
İkinci fıkra da uygulanma imkanı kalmadığı için iptal edildi
Maddenin ikinci fıkrasında, noterler hakkındaki bir üst veya alt derece ceza uygulaması ile zamanaşımını düzenleyen 127’nci maddenin noter katipleri hakkında da kıyasen uygulanması öngörülüyordu. Anayasa Mahkemesi, birinci fıkranın iptaliyle bu hükmün uygulanma imkanının kalmadığını değerlendirdi.
Bu nedenle ikinci fıkra da 6216 sayılı Kanun’un 43’üncü maddesi kapsamında iptal edildi. Böylece noter katipleri ve katip adaylarının disiplin cezalarına ilişkin 148’inci madde bütünüyle yürürlükten kaldırılmış oldu.
Karar dokuz ay sonra yürürlüğe girecek
AYM, iptal kararının hemen yürürlüğe girmesi halinde hukuksal boşluk doğabileceğini değerlendirdi. Bu boşluğun kamu yararını ihlal edebileceği gerekçesiyle iptal hükmünün Resmi Gazete’de yayımlanmasından itibaren dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildi.
Buna göre yasa koyucunun, noter katipleri ve katip adaylarına ilişkin disiplin rejimini yeniden düzenlemesi için Nisan 2027’ye kadar süresi bulunuyor. Yeni düzenlemede hangi eylemin hangi disiplin cezasını gerektirdiğinin açık ve öngörülebilir şekilde belirlenmesi bekleniyor.
AYM önceki içtihadını sürdürdü
Anayasa Mahkemesi kararında, benzer disiplin düzenlemelerine ilişkin daha önce verilen iptal kararlarına da atıf yaptı. Mahkeme, bireylerin hangi somut fiile hangi hukuki yaptırımın bağlandığını makul açıklıkta öngörebilmesi gerektiğini vurguladı.
AYM, daha önce Türk Eczacıları Birliği Kanunu, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu, Veteriner Hekimliği Kanunu, Avukatlık Kanunu ve Türk Diş Hekimleri Birliği Kanunu’ndaki benzer hükümlere ilişkin kararlarında da aynı yönde değerlendirme yapmıştı. Noterlik Kanunu’ndaki düzenleme bakımından bu içtihattan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığı sonucuna varıldı.
