Anayasa Mahkemesi, Aile ve Gençlik Fonu Kurulması Hakkında Kanun kapsamında Fon’a kamu kurumları ve bazı kuruluşlardan “her türlü veri ve bilgi” talep etme yetkisi veren düzenlemenin bir bölümünü iptal etti. 10 Mart 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan kararda, söz konusu yetkinin kapsamının belirsiz olması nedeniyle kişisel verilerin korunması hakkını ihlal edebileceği belirtildi.
Yüksek Mahkeme, veri talep yetkisinin sınırlarının açık biçimde belirlenmemesinin hukuki güvenlik ve öngörülebilirlik ilkeleri açısından sorun oluşturduğunu vurguladı.
İptal davası TBMM üyeleri tarafından açıldı
Dava, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri tarafından açılan iptal başvurusu üzerine Anayasa Mahkemesi gündemine taşındı. Başvuruda, 22 Kasım 2023 tarihli ve 7474 sayılı kanunun 5. maddesinde yer alan bazı ifadelerin Anayasa’ya aykırı olduğu ileri sürüldü.
Mahkeme yaptığı incelemede, Fon tarafından talep edilmesi halinde kamu kurumları ile protokol imzalanan kuruluşların “talep edilen her türlü veri ve bilgiyi Fonun belirleyeceği şekil ve süreler içinde verme” yükümlülüğünü öngören düzenlemenin belirli bölümlerini iptal etti.
“Her türlü veri ve bilgi” ifadesi Anayasa’ya aykırı bulundu
Anayasa Mahkemesi, düzenlemede yer alan “veri ve bilgi talep edilmesi halinde” ile “talep edilen her türlü veri ve bilgiyi Fonun belirleyeceği şekil ve süreler içinde” ifadelerinin kapsamının oldukça geniş olduğuna dikkat çekti.
Mahkemeye göre bu ifadeler, hangi tür verilerin talep edilebileceğini açık biçimde ortaya koymuyor. Bu durum, gerçek kişilere ait verilerin de geniş ve sınırsız biçimde talep edilmesine yol açabilecek nitelikte görülerek kişisel verilerin korunması açısından yeterli güvence içermediği sonucuna varıldı.
Gerekçe: Kişisel verilerin korunması hakkı
Kararda, kişisel verilerin korunmasının Anayasa’nın 20. maddesi kapsamında temel bir hak olduğu hatırlatıldı. Bu nedenle kamu otoritelerine verilen veri talep yetkisinin belirli, açık ve öngörülebilir sınırlar içinde olması gerektiği vurgulandı.
Mahkeme, sınırları belirsiz ve geniş veri talep yetkilerinin kanunilik ve ölçülülük ilkeleriyle bağdaşmayabileceğini belirterek söz konusu hükmün bu yönüyle Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmetti.
Kararın yürürlüğü 9 ay sonra başlayacak
Anayasa Mahkemesi, iptal edilen düzenlemenin yürürlüğe girişini Resmi Gazete’de yayımlanmasından itibaren dokuz ay sonrasına bıraktı. Mahkeme, bu süre içinde yeni bir yasal düzenleme yapılabileceğine dikkat çekti.
Karar, Aile ve Gençlik Fonu’nun veri talep yetkisine ilişkin daha açık ve sınırları belirlenmiş bir hukuki çerçeve oluşturulması gerektiğini ortaya koyan önemli bir içtihat olarak değerlendiriliyor.
