İktidarın kamuoyuna “vatandaşlık maaşı” olarak duyurduğu Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Programı’nın ayrıntıları ortaya çıkmaya başladı. Çalışmaya göre destekten yalnızca toplam geliri asgari ücretin üçte birinin altında kalan haneler yararlanabilecek.
Mevcut hesaplamaya göre aylık geliri yaklaşık 9 bin lira seviyesini aşan aileler program kapsamına alınmayacak. Destek tutarı ise asgari ücretin belirli bir oranıyla sınırlandırılacak.
Gelir kriteri 9 bin lira sınırına bağlandı
Programdan yararlanabilmek için hane gelirinin asgari ücretin üçte birinden düşük olması şartı aranacak. Buna göre aylık geliri yaklaşık 9 bin – 9 bin 358 TL bandının üzerinde olan aileler uygulamadan faydalanamayacak.
Destek, mutlak yoksulluk durumundaki hanelere yönelik olarak tasarlanıyor. Gelir kriterinin hane bazlı değerlendirileceği ve toplam kazancın esas alınacağı belirtiliyor.
Destek tutarı en fazla 5 bin 615 TL
Destek miktarı için üç farklı senaryo üzerinde duruluyor. En yüksek ihtimale göre kira, fatura ve çocuk yardımı başlıklarında yapılacak ödemelerin toplamı asgari ücretin yüzde 20’sini geçmeyecek.
Bu oran üzerinden hesaplandığında en fazla 5 bin 615 TL ödeme yapılabilecek. Diğer senaryolarda ise destek oranının asgari ücretin yüzde 17’si ya da yüzde 15’i seviyesinde belirlenmesi gündemde.
Başvurular dijital sistem üzerinden
Programa başvuruların çevrim içi olarak yapılması planlanıyor. Gelir testi kapsamında hane ziyareti yapılmayacak; tek bir merkezi sistem üzerinden kontroller sağlanacak.
Sisteme SGK verileri, gelir idaresi kayıtları, banka hesap hareketleri ve tapu bilgileri entegre edilecek. Programa kabul edilen hanelerin gelir durumunun aylık olarak izleneceği ve şartları kaybedenlerin sistemden çıkarılacağı ifade ediliyor.
Yasal düzenleme hazırlanacak
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Programı’nın hayata geçirilebilmesi için yasal düzenleme yapılması planlanıyor. Hazırlanacak yasa teklifinde başvuru, denetim ve ödeme süreçlerinin ayrıntılı şekilde düzenleneceği belirtiliyor.
Programın, sosyal yardım sisteminde “gelir tamamlayıcı” bir model olarak konumlandırılması ve düşük gelirli hanelere asgari düzeyde destek sağlaması amaçlanıyor. Ancak belirlenen gelir eşiği ve destek tutarı, sosyal politika tartışmalarını da beraberinde getirmiş durumda.
