Türkiye Arı Yetiştiricileri Merkez Birliği (TAB) Başkanı Ziya Şahin, 2025 yılı bal üretim maliyetine ilişkin verileri açıkladı. Bu yıl kurulan 8 bilimsel komisyonun iki aylık çalışması sonucunda hazırlanan rapora göre, 1 kilogram kır çiçeği balının üreticiye ortalama maliyeti 325 lira oldu. Ancak piyasada öngörülen satış fiyatı 230 lira seviyesinde kaldığı için arıcılar kilogram başına 125 lira zarar ediyor.
Türkiye, 9 milyon arı kovanı ve yıllık 95 bin tonluk bal üretimiyle dünyada ikinci sırada yer alırken, çam balı üretiminde dünya lideri konumunu sürdürüyor. Şahin, üretim maliyetlerinin satış fiyatını aşmasının özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için ciddi bir ekonomik tehdit oluşturduğunu vurguladı.
Küçük işletmelerin maliyeti daha yüksek
TAB Başkanı Şahin, kovan sayısının azalmasının üretim maliyetlerini doğrudan artırdığını belirtti. 100 kovanın altındaki işletmelerde 1 kilogram balın üretim maliyeti 355 liraya kadar çıkıyor. Bu durum, küçük ölçekli arıcıların koloni başına yaklaşık 1.700 lira zarar etmesine neden oluyor.
Şahin, 2022 yılından bu yana maliyetlerin satış fiyatlarını geçtiğini hatırlatarak, sektörün sürdürülebilirliği için acil kararlar alınması gerektiğini söyledi. Özellikle sözleşmeli üretim modelleri, adil fiyat politikaları ve küçük işletmelere özel desteklerin bir an önce hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
Arıcı sayısında ciddi düşüş var
Türkiye genelinde arıcı ve işletme sayısında 2023’ten bu yana %20-25 oranında düşüş yaşandı. Arı kolonisi sayısındaki gerileme ise bal üretim kapasitesini doğrudan etkiliyor. Şahin, bu kaybın telafisi için üretim alanlarının korunması ve yeni üretim sahalarının oluşturulmasının zorunlu olduğunu dile getirdi.
2020 yılı için 110 bin ton bal üretim hedefinin konulduğunu hatırlatan Şahin, mevcut koşulların bu hedefin uzağında kalınmasına neden olduğunu söyledi.
Yangınlar bal üretim alanlarını yok etti
Son dönemde Ege ve Akdeniz bölgelerinde meydana gelen orman yangınlarının bal üretimine ağır darbe vurduğunu belirten Şahin, çam balı üretim alanlarının %10’unun yok olduğunu açıkladı. 100 bin hektarlık ormanın zarar gördüğünü, yaklaşık 2 bin arı kovanının yandığını kaydetti.
Şahin, yangınların yalnızca arı kovanlarını değil, esas olarak bal üretim alanlarını yok ettiğini vurguladı. Karadeniz ve Marmara bölgelerinde artan yangınların da sektöre büyük zarar verdiğini belirten Şahin, küresel iklim değişikliği ve yangın riskine karşı Tarım ve Orman Bakanlığı ile ilgili kurumlardan acil destek beklediklerini ifade etti.
