Ramazan ayıyla birlikte artan yardımlaşma ve dayanışma duygusunun bazı kötü niyetli kişiler tarafından suistimal edildiğine dikkat çeken uzmanlar, sosyal medya üzerinden yayılan sahte yardım çağrılarına karşı vatandaşları uyardı. “Allah rızası için” şeklindeki geleneksel dilencilik yönteminin yerini çevrim içi platformlarda yapılan siber dilenciliğe bıraktığı belirtiliyor.
Uzmanlara göre, özellikle sosyal medya üzerinden gerçek dışı hikâyeler, sahte belgeler ve çocuk mağduriyetine ilişkin görüntüler kullanılarak maddi menfaat elde edilmeye çalışılıyor.
“Disinhibisyon etkisi” ile sorumluluk algısı zayıflıyor
Avukat Esra Betül Türkalp, sosyal medya kullanıcılarının normal şartlarda yüz yüze ortamda sergilemeyecekleri davranışları çevrim içi ortamda daha kolay gerçekleştirmelerine “disinhibisyon” adı verildiğini söyledi. Ekran arkasındaki anonimlik hissinin kişilerin sosyal ve hukuki sonuçları küçümsemesine yol açabildiğini belirtti.
Türkalp, özellikle Ramazan döneminde sahte yardım çağrılarının arttığını, kişilerin sahte belgeler veya dramatik içerikler kullanarak para talep edebildiğini ifade etti. Bu tür eylemlerin yalnızca Kabahatler Kanunu kapsamında değil, somut olayın niteliğine göre Türk Ceza Kanunu kapsamında da suç teşkil edebileceğini vurguladı.
Nitelikli dolandırıcılık riski
Türkalp’e göre, gerçek olmayan bir hikâye uydurularak ya da sahte mağduriyet görüntüleri kullanılarak maddi menfaat elde edilmesi dolandırıcılık suçunu oluşturabiliyor. Özellikle bilişim sistemleri kullanılarak işlenen fiillerde Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesi kapsamında “nitelikli dolandırıcılık” suçundan işlem yapılabileceği ifade ediliyor.
Vatandaşların sosyal medya üzerinden gelen para taleplerinde kanıt ve doğruluk kontrolü yapması gerektiğini belirten Türkalp, resmi bağış platformları dışındaki çağrılara temkinli yaklaşılması gerektiğini söyledi.
Sağlık kampanyası ve SMS yöntemi öne çıkıyor
Emekli polis memuru, Adli Bilişim ve Siber Güvenlik Uzmanı Kemal Ateş ise dolandırıcıların en sık başvurduğu yöntemin “sağlık yardım kampanyaları” olduğunu belirtti. Sosyal medya üzerinden açılan ve gerçeği yansıtmayan yardım çağrılarıyla vatandaşların iyi niyetinin suistimal edildiğini ifade etti.
Ateş, ayrıca sahte kurum isimleri ve logolarıyla oluşturulan hesaplar üzerinden zekât ve fitre adı altında para toplandığını, “Ramazan kolisi kazandınız” gibi SMS’lerle zararlı bağlantılara yönlendirme yapıldığını kaydetti. Bu yöntemlerin hem maddi kayba hem de toplumsal güvenin zedelenmesine yol açtığını vurguladı.
Uzmanlardan dikkat ve doğrulama çağrısı
Uzmanlar, yardımların yalnızca resmi kurum ve güvenilir kuruluşlar aracılığıyla yapılması gerektiğini belirtiyor. Şahsi IBAN numaralarına para göndermeden önce doğrulama yapılması ve sosyal medyada görülen kampanyaların resmi internet sitelerinin kontrol edilmesi öneriliyor.
Şüpheli durumlarda 112 Acil Çağrı Merkezi’ne ya da en yakın kolluk birimine başvurulması gerektiği ifade edilirken, “En güçlü silahımız dikkat, bilinç ve doğrulamadır” uyarısı yapılıyor.
