Türkiye’de isim değişikliği süreçlerine ilişkin önemli bir karar veren Anayasa Mahkemesi, ad değişikliği kararlarının Basın İlan Kurumu portalında detaylı ve süresiz şekilde yayımlanmasını Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. 1 Nisan 2026 tarihinde kamuoyuna yansıyan kararda, kişisel verilerin korunması hakkının ihlal edildiği vurgulandı.
Kişisel verilerin ifşası “orantısız müdahale” sayıldı
İptal edilen düzenleme kapsamında, isim değişikliği yapan kişilerin doğum yeri, doğum tarihi, anne ve baba adı gibi bilgileri kamuya açık şekilde ilan ediliyordu. Mahkeme, bu bilgilerin internet ortamında herkes tarafından erişilebilir olmasının özel hayatın gizliliğini ihlal ettiğine hükmetti.
Kararda, Anayasa’nın 20. maddesi kapsamında güvence altına alınan kişisel verilerin korunması hakkına dikkat çekildi. Bu kapsamda, söz konusu uygulamanın kamu yararı ile bireysel haklar arasındaki dengeyi bozduğu ve ölçüsüz bir müdahale olduğu ifade edildi.
Süre sınırı ve hâkim takdirinin olmaması belirleyici oldu
Mahkemenin iptal gerekçeleri arasında ilanların süresiz olarak yayımlanması önemli yer tuttu. Düzenlemede ilanların ne kadar süreyle yayında kalacağına dair herhangi bir sınır bulunmaması, kişisel verilerin kalıcı biçimde erişilebilir olmasına yol açtı.
Ayrıca mevcut düzenlemede hâkimlere istisnai durumlarda ilan yapılmaması yönünde takdir yetkisi verilmemesi de eleştirildi. AYM, tüm isim değişikliklerinin kategorik biçimde ilan edilmesini hukuki denge açısından sorunlu buldu.
Nüfus kaydı uygulaması devam edecek
Mahkeme, isim değişikliğinin nüfus siciline işlenmesine ilişkin düzenlemeyi ise iptal etmedi. Bu kayıtların yalnızca yetkili kişiler tarafından erişilebilir olması, kişisel verilerin korunması açısından yeterli güvence olarak değerlendirildi.
Bu yönüyle karar, isim değişikliği işlemlerinin tamamen ortadan kaldırılması değil, yalnızca kamuya açık ilan yönteminin sınırlandırılması anlamına geliyor.
Karar 9 ay sonra yürürlüğe girecek
AYM, iptal kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından 9 ay sonra yürürlüğe girmesine hükmetti. Bu sürede Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin yeni bir yasal düzenleme yapması bekleniyor.
Kararın gerekçesinde ayrıca, günümüzde hukuki işlemlerin büyük ölçüde T.C. kimlik numarası üzerinden yürütüldüğü, bu nedenle isim değişikliklerinin ilan edilmesinin artık zorunlu bir ihtiyaç olmadığına da dikkat çekildi.
