Türkiye'de ölüm sayısı 2024'te önceki yıla kıyasla 37 bin azaldı. En çok ölüm kalp ve damar hastalıklarından kaynaklanırken, kanser ölümleri ikinci sırada yer aldı. Kastamonu en yüksek ölüm oranına sahip il olurken, Hakkari en düşük oranla dikkat çekti.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) “Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistikleri, 2024” raporuna göre, geçen yıl ülkede toplam 489 bin 361 kişi hayatını kaybetti. Bu sayı, 2023'te kaydedilen 526 bin 416 ölümden %7 daha az. Ölüm oranını ifade eden kaba ölüm hızı da binde 6,2’den binde 5,7’ye düştü. Bu veriler, Türkiye’de ölüm oranlarında genel bir iyileşme olduğunu gösteriyor.
Ölüm oranları illere göre nasıl değişti?
Kaba ölüm hızının en yüksek olduğu il binde 10,4 ile Kastamonu oldu. Onu Sinop (binde 10,0), Edirne ve Balıkesir (binde 9,7), Artvin (binde 9,6) izledi. Ölüm hızının en düşük olduğu iller ise doğuda yer aldı: Hakkari (binde 2,2), Şırnak (binde 2,4) ve Van (binde 2,9).
En yaygın ölüm nedeni kalp-damar hastalıkları mı?
Evet. 2024 yılında ölümlerin %36’sı dolaşım sistemi hastalıklarından kaynaklandı. Bu grubun içinde en büyük pay, %42,9 ile iskemik kalp hastalıklarına ait. Kalp krizi ve damar tıkanıklığı gibi nedenler bu grupta yer alıyor. Diğer kalp hastalıkları %23,9, beyin kanaması ve inme gibi serebro-vasküler hastalıklar ise %18,3 oranında temsil edildi.
Bu alanda bölgesel farklar da dikkat çekiyor. Dolaşım sistemi hastalıklarına bağlı ölüm oranının en yüksek olduğu il %50,7 ile Çanakkale olurken, en düşük oran %26,6 ile Kilis’te kaydedildi.
Kanser ölümleri neden ikinci sırada?
Kanser, ölümlerin %16,3’ünü oluşturdu ve ikinci sırada yer aldı. En sık rastlanan kanser türü ise akciğer, bronş, soluk borusu ve gırtlak tümörleri oldu (%29,1). Kolon kanseri (%8,0) ve lenf-kan kanserleri (%7,8) diğer yaygın türler arasında yer aldı. Ağrı, %21,7’lik oranla kanser kaynaklı ölümlerde ilk sırada yer alırken, Kilis yine en düşük orana (%10,1) sahip il olarak öne çıktı.
Bebek ve çocuk ölümlerinde düşüş ne kadar belirgin?
Bebek ölümleri de azalma eğiliminde. 2023’te 9 bin 731 olan bebek ölümü sayısı, 2024’te 8 bin 475’e geriledi. Bebek ölüm hızı binde 10,1’den binde 9,0’a düşerken, beş yaş altı ölüm hızı binde 14,7’den binde 11,1’e indi. Bu gelişme, özellikle sağlık hizmetlerine erişimdeki iyileşmelerin ve koruyucu sağlık politikalarının etkisini yansıtıyor.
Bu veriler ne anlama geliyor?
TÜİK’in 2024 verileri, Türkiye’de sağlık alanındaki ilerlemelerin ölüm oranlarına doğrudan yansıdığını ortaya koyuyor. Dolaşım sistemi ve kanser gibi kronik hastalıklar halen en büyük risk grubu olmaya devam etse de, genel ölüm oranlarındaki düşüş ve çocuk ölümlerindeki gerileme, umut verici bir tablo çiziyor. Bununla birlikte, bölgesel farklılıklar ve hastalık temelli ölümlerdeki yoğunluk, sağlık politikalarının yerel dinamiklere göre şekillendirilmesi gerektiğini gösteriyor.
