Dünya Altın Konseyi verilerine göre küresel altın üretimi 2024 yılında 3 bin 661 ton olarak gerçekleşti. Bu miktarın 1.936 tonu, yani yaklaşık yüzde 53’ü sadece 10 ülkede toplandı. Asya kıtasında Çin tek başına küresel arzın yaklaşık yüzde 10’unu karşılayarak 17 yıldır dünya birinciliğini sürdürüyor.
Analistler, merkez bankalarının ve büyük yatırımcıların altına olan talebinin arttığına, ancak çevresel kısıtlamalar ve jeopolitik risklerin arzı sınırlayabileceğine dikkat çekiyor. Bu durum, altının küresel piyasalardaki fiyat yükselişinin temel nedenlerinden biri olarak gösteriliyor.
En Fazla Altın Üreten 10 Ülke
2024 verilerine göre en fazla altın üreten ilk 10 ülke şunlar oldu: Çin 380 ton, Rusya 330 ton, Avustralya 284 ton, Kanada 202 ton, ABD 198 ton, Gana 141 ton, Meksika 140 ton, Endonezya 140 ton, Peru 137 ton ve Güney Afrika 124 ton.
Bu tablo, altın arzının büyük ölçüde belirli bölgelerde yoğunlaştığını ortaya koyuyor. Özellikle Avustralya, güçlü ihracat kapasitesiyle üçüncü sıradaki yerini korurken; Gana ve Güney Afrika Afrika kıtasında liderliğini sürdürüyor. Kuzey Amerika’da Kanada ve ABD, istikrarlı madencilik faaliyetleri sayesinde önemli tedarikçiler olarak öne çıkıyor.
Türkiye’nin Dünya Altın Üretimindeki Payı
Türkiye, yıllık 35-40 ton civarında altın üretimiyle dünya altın arzından yaklaşık yüzde 1 pay alıyor. 2024’te madenlerden aylık ortalama 2,6 ton altın çıkarılırken, 2025 Temmuz ayında bu rakam 2,43 ton olarak kaydedildi.
Türkiye’de altın üretiminin görece sınırlı olmasına rağmen, yerli üretimin ithalat bağımlılığını azaltması ve cari dengeye katkı sağlaması açısından stratejik önemi bulunuyor. Ayrıca küresel fiyat artışları, yerli üreticilerin kârlılığını artıran önemli bir faktör haline geliyor.
Artan Fiyatlar Kârlılığı Zirveye Taşıyor
Sektör temsilcileri, 1 gram altının madenden çıkarılma maliyetinin yaklaşık 50 dolar olduğunu, güncel gram fiyatının ise 120 doları geçtiğini belirtiyor. Bu durum, altın üretiminde son yılların en yüksek kâr marjlarının oluşmasına yol açıyor.
Uzmanlar, artan kârlılığın Türkiye dâhil birçok ülkede yeni altın madeni arayışlarını hızlandırabileceğini öngörüyor. Buna karşın çevresel düzenlemeler ve sürdürülebilir madencilik standartları, üretim planlamasında dikkat edilmesi gereken kritik unsurlar olarak öne çıkıyor.
Küresel Arz-Talep Dengesi ve Gelecek Beklentileri
Altına yönelik küresel talebin merkez bankaları ve yatırımcılar tarafından desteklenmesi, fiyatların önümüzdeki dönemde de güçlü kalabileceği sinyalini veriyor. ABD dolarındaki dalgalanmalar ve enflasyon endişeleri, altının güvenli liman rolünü daha da pekiştiriyor.
Ancak jeopolitik riskler, iklim ve çevre kısıtlamaları, madencilik maliyetlerinde beklenmedik artışlar gibi faktörlerin üretimi sınırlayabileceği, bu nedenle arz-talep dengesinin önümüzdeki yıllarda fiyatlar üzerinde belirleyici olacağı belirtiliyor.
