Türkiye’de uzun süredir beklenen sosyal güvenlik reformu, özellikle küçük esnaf ve çiftçiler başta olmak üzere milyonlarca çalışan için emeklilik hesabını baştan yazacak. Bağ-Kur prim gün sayısının 9.000 günden 7.200’e düşürülmesi için hazırlanan çalışma, SSK ile Bağ-Kur arasındaki yıllardır süren prim eşitsizliğini ortadan kaldırma hedefi taşıyor. Düzenleme hayata geçtiğinde, 1999, 2002 ve 2008 girişliler dahil geniş bir kesim için 5 yıl erken emeklilik imkanı doğacak.
Bu adım sadece rakamlardan ibaret değil. Beklenen reform, özellikle uzun yıllardır Bağ-Kur statüsünde çalışan esnafın 1.800 gün daha az primle emekli olmasını sağlayacak. Uzmanlar, prim düşüşünün 3.600 ve 4.500 gün seçenekleriyle tamamlayıcı hükümlere de kapı açabileceğini belirtiyor.
Bağ-Kur’da 1.800 gün avantaj: Yeni sistem kimleri kapsıyor?
Bağ-Kur’lular için yıllardır 9.000 gün olarak uygulanan prim şartı, taslak düzenlemeye göre 7.200 güne inecek. Bu da esnaf, çiftçi ve basit usulde vergilendirilen işletme sahipleri için erken emeklilik kapısını aralayacak. İlk etapta:
• Bakkal
• Kasap
• Berber
• Terzi
• Küçük ölçekli esnaf
• Çiftçi Bağ-Kurluları
kapsaması bekleniyor. Kapsam Meclis sürecinde netleşecek.
Yeni planlama SSK koşullarıyla eşitliği yakaladığı için Bağ-Kur’luların yıllardır dile getirdiği fark da kapanmış olacak.
1999–2002–2008 girişliler için tablo nasıl değişiyor?
Prim düşüşü, sigorta girişi 1999, 2002 ve 2008 olan çalışanların emeklilik projeksiyonunu da etkiliyor. Ancak erken emeklilik için iki kritik nokta var:
-
Prim günü tamamlanacak.
-
Sigorta başlangıcına göre belirlenen yaş şartı karşılanacak.
Yani prim indirimi yaş şartını ortadan kaldırmıyor. Fakat yaş şartını doldurmuş bir Bağ-Kur’lu 5 yıl beklemeden emekli olabilecek.
SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı: Prim günleri nasıl işliyor?
Bugünkü sistemde kurumlara göre prim şartları şöyle:
• SSK:
– 1999 öncesi 5.000 – 5.975 gün
– 1999 sonrası 7.000 gün
– 2008 sonrası kadın ve erkek 7.200 gün
• Bağ-Kur:
– 1999 öncesi kadın 7.200, erkek 9.000
– Sonrasında kadın erkek 9.000 gün
• Emekli Sandığı:
– Kadın 7.200, erkek 9.000 gün
Yeni düzenleme Bağ-Kur’u SSK seviyesine indiriyor.
Son 7 yıl kuralı değişiyor mu?
Hayır. Farklı kurumlardan prim ödeyenler için geçerli olan “son 3.5 yıl hangi kurumdan yatırıldıysa o kurumdan emekli olunur” kuralında bir değişiklik öngörülmüyor.
İhya imkanı: Dondurulan günler geri alınabilecek
Bağ-Kur prim borcu nedeniyle dondurulan günleri olanlar, düzenleme sonrası ihya yöntemiyle bu primleri geri satın alabilecek. Eksik gününü tamamlamak isteyenlere bu kapı açık kalacak.
EYT'liler yararlanacak mı?
Düzenlemenin EYT’lileri kapsaması halinde tablo oldukça net:
• Sigorta girişi 8 Eylül 1999 öncesi olan bir Bağ-Kur’lu,
• 9.000 günü beklemeden 7.200 günle emekli olabilecek.
Bu da yaş şartı olmaksızın 5 yıl erken emeklilik anlamına geliyor.
Başvuru gerekecek mi?
Prim gün sayıları otomatik olarak düşeceği için ayrıca bir başvuru gerekmeyecek. Emeklilik müracaatı sadece tüm şartlar tamamlandığında E-Devlet veya SGK üzerinden yapılacak.
