Teklifin idareye başvuru zorunluluğu öngören 1’inci maddesi ile Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin düzenleme içeren 16’ncı maddesi, AK Parti tarafından verilen önergelerle metinden çıkarıldı.
Suça sürüklenen çocukların cezaları artırılıyor
Düzenlemeyle 12-15 yaş grubundaki çocuklar bakımından ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda uygulanabilecek cezanın üst sınırı 15 yıldan 18 yıla yükseltiliyor.
Müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda 10 yıldan 12 yıla kadar, diğer süreli hapis cezalarında ise en fazla 9 yıl hapis cezası verilebilecek.
15-18 yaş grubunda ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlar için cezanın üst sınırı 24 yıldan 27 yıla, müebbet hapis cezaları 15-18 yıl aralığına ve süreli hapis cezalarının üst sınırı 12 yıldan 15 yıla çıkarılıyor.
Bazı ağır suçlarda hâkimlere, 15-18 yaş grubundaki çocuklara yaş indirimi uygulamama yetkisi de tanınıyor.
Aile yükümlülüğünü ihlal edenlere daha ağır ceza
“Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali” suçunun cezası artırılıyor. Mevcut durumda bir aydan bir yıla kadar olan hapis cezası, üç aydan iki yıla kadar uygulanabilecek.
Çocukların güvenliğini ağır biçimde tehlikeye atan durumlarda öngörülen cezanın üst sınırı da üç yıla yükseltiliyor.
Silahını ihmali nedeniyle başka bir kişinin veya çocuğun kullanımına bırakanlar hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası uygulanabilecek.
Çocuklar hakkında verilen koruyucu tedbirlerin uygulanmasında ihmali bulunan kamu görevlilerine hapis cezası, kararlara uymayan ebeveyn veya vasilere ise disiplin hapsi verilebilecek.
Televizyon yayınlarına yeni yaptırımlar
Televizyon yayınlarında suç işlemeyi, silah kullanımını ve yasa dışı bahsi özendirici içeriklere yönelik yaptırımlar ağırlaştırılıyor.
Adli olayların aile bütünlüğünü ve çocukların gelişimini zedeleyecek biçimde sunulması da yaptırım kapsamına alınacak.
Kurallara aykırı yayın yapan medya kuruluşlarına, brüt ticari iletişim gelirlerinin yüzde 2’si ile yüzde 5’i arasında idari para cezası verilebilecek.
İhlale konu programların yayını en fazla beş kez durdurulabilecek. İnternet yayın platformlarında içerikler katalogdan çıkarılabilecek, kararın uygulanmaması durumunda yayın lisansının iptali gündeme gelebilecek.
Sosyal medyada kimlik doğrulama dönemi
Instagram, X, TikTok ve YouTube gibi sosyal medya platformlarının Türkiye’deki kullanıcılarına yönelik bir kimlik doğrulama sistemi kurması zorunlu hale geliyor.
Şirketlere gerekli altyapıyı kurmaları için dokuz aylık geçiş süresi tanınacak. Katalog suçlara ilişkin soruşturmalarda kullanıcı bilgilerinin adli makamlarla paylaşılması zorunlu olacak.
Erişimi engellenen içeriklere ulaşılmasını sağlayan VPN hizmetleri de 5651 sayılı Kanun kapsamına alınacak ve diğer dijital hizmet sağlayıcılarıyla benzer sorumluluklara tabi tutulacak.
IBAN’ını kullandıranlara hapis cezası
Banka hesabı, IBAN, kredi kartı veya ödeme aracı bilgilerini haksız kazanç elde edilmesi amacıyla başkasının kullanımına verenlere bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngörülüyor.
Kişinin dolandırıcılık suçuna doğrudan katıldığının tespit edilmesi halinde, nitelikli dolandırıcılık suçundan da ayrıca sorumluluğu doğabilecek.
Düzenlemede, kamuoyunda “IBAN mağdurları” olarak bilinen ve yalnızca hesap bilgilerini kullandırmakla sınırlı kalan kişilerin cezalarında belirli şartlarla indirim yapılabilmesine yönelik hükümler de bulunuyor.
Cinsiyet değişikliği şartları ağırlaştırılıyor
Cinsiyet değişikliği başvurularında yaş sınırı 18’den 25’e yükseltiliyor.
Evli olmama şartının yanı sıra çocuk sahibi olmama ve üreme yeteneğinden kalıcı biçimde yoksun bulunma koşulları aranacak.
Sağlık kurulu raporlarının, Sağlık Bakanlığınca belirlenecek tam teşekküllü eğitim ve araştırma hastanelerinden, en az üçer ay arayla gerçekleştirilecek dört ayrı değerlendirme sonucunda alınması gerekecek.
Şartlara aykırı cinsiyet değişikliği işlemlerinde üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası uygulanabilecek.
Aynı cinsiyetteki kişilerin nişan veya evlilik töreni gerçekleştirmesi de bir yıl altı aydan dört yıla kadar hapis cezası gerektiren ayrı bir suç olarak düzenleniyor.
Boşanma davalarında yeni dönem
Eşlerden birinin boşanma talebinde bulunması ve evlilik birliğinin temelinden sarsıldığının belirlenmesi halinde, ağır kusur şartı aranmadan boşanma kararı verilebilecek.
En az bir yıl süren evliliklerde tarafların boşanma konusunda anlaşmasına rağmen nafaka, velayet veya mal paylaşımı gibi konularda uzlaşamaması durumunda da boşanmaya karar verilebilecek. Uyuşmazlık bulunan diğer konuların yargılaması ayrı olarak sürdürülecek.
Eşlerin en az bir yıldır ayrı yaşadığının ispatlanması da boşanma nedeni sayılabilecek.
Boşanmış kadınların yeniden evlenebilmesi için mahkeme kararı alma şartı kaldırılacak. Resmî sağlık kuruluşundan alınacak raporla doğrudan evlendirme memurluğuna başvuru yapılabilecek.
Yoksulluk nafakasına süre sınırı
Yoksulluk nafakasının süresi, en az beş yıl olmak üzere evlilik tarihinden boşanma davasının açıldığı tarihe kadar geçen sürenin yarısı esas alınarak hesaplanacak.
Nafaka alacaklısının sağlık sorunu, yaşlılık veya çalışamama gibi nedenlerle düzenli gelir elde edememesi durumunda, sürenin bitmesinden itibaren en geç bir yıl içinde başvurması şartıyla nafaka süresi uzatılabilecek.
Aile davalarının adli tatilde de görülebilmesinin önü açılırken, temyiz aşamasındaki duruşma zorunluluğu da kaldırılıyor.
