Ehliyet bilgilerini kimlik kartına entegre eden yaklaşık 10 milyon sürücü, trafik çevirmelerinde cezayla karşı karşıya kalıyor. İçişleri Bakanlığı'nın beş yıl önce başlattığı uygulamaya rağmen bazı polis ekiplerinin sistemden habersiz olması, sürücüleri 18 bin 678 TL’lik cezayla baş başa bırakıyor.
Ehliyet kimlikteyse neden ceza kesiliyor?
Sosyal medyada hızla yayılan son olayda, motosikletli bir sürücü, ehliyetinin yeni kimlik kartına tanımlı olduğunu belirterek kimliğini polis ekiplerine sundu. Ancak trafik görevlileri bu durumu geçerli saymayarak, "ehliyetsiz araç kullanma" gerekçesiyle 18.678 TL para cezası uyguladı. Olay, uygulamanın sahada yeterince tanınmadığını bir kez daha gözler önüne serdi.
Uygulama neyi amaçlıyordu, neden tartışılıyor?
2019'dan bu yana yürürlükte olan "Ehliyet Özellikli Kimlik Kartı" uygulaması, sürücülere tek kartla işlem kolaylığı sunmayı hedefliyordu. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından hayata geçirilen bu sistemde, ehliyet bilgileri çipli kimliğe dijital olarak yükleniyor. Böylece sürücüler, fiziksel ehliyet taşımadan araç kullanabiliyor.
Ancak sahadaki uygulama ile mevzuat arasındaki kopukluk ciddi sorunlara yol açıyor. Polis ekiplerinin kimlik üzerinden ehliyet bilgisine erişememesi ya da sistemin aktif olarak kullanılmaması, iyi niyetli sürücülerin cezalandırılmasına neden oluyor.
Yasal durum ne? Kimlik yeterli mi?
İçişleri Bakanlığı, bu uygulamanın geçerli olduğunu ve tanımlı kimlik kartının ehliyet yerine geçebileceğini açıklasa da, Trafik Kanunu'nda "ehliyetin fiziki olarak ibraz edilmesi" zorunluluğuna dair açık bir ifade bulunuyor. Bu muğlaklık, cezai işlem konusunda farklı yorumlara neden oluyor.
Uzmanlar, yasal düzenleme netleşmeden bu tür uygulamalarda sürücülerin ehliyetlerini fiziksel olarak yanlarında bulundurmasını öneriyor. Aksi halde 18.678 TL’lik cezayla karşı karşıya kalınabilir.
Sürücüler ne yapmalı? İşte öneriler
Kimlik kartınıza ehliyet bilgisi tanımlı olsa bile fiziki ehliyetinizi taşıyın.
Trafik kontrolü sırasında ehliyetinizin kimliğe tanımlı olduğunu belirtin ancak belgeyi ibraz etmeye hazır olun.
Uygulamayla ilgili mağduriyet yaşarsanız, cezaya yedi gün içinde itiraz edebilirsiniz.
Dijitalleşme ile sahadaki fark kapanmazsa sürücü zarar görür
Teknolojinin sunduğu kolaylıklar, yasal zeminle desteklenmediğinde kaosa neden olabiliyor. Kimliğe tanımlı ehliyet sisteminin yaygınlaşması için sadece dijital altyapı değil, eğitimli personel, güncel mevzuat ve sahada uyum gerekiyor. Aksi halde 10 milyon vatandaş, iyi niyetli bir kolaylığın mağduru olmaya devam edecek.
