Ticaret Bakanı Ömer Bolat, sebze ve meyve fiyatlarında aracılık maliyetlerini azaltmak ve vatandaşın ürüne daha uygun fiyatla ulaşmasını sağlamak amacıyla hazırlanan yeni Hal Yasası taslağı üzerinde çalışmaların sürdüğünü açıkladı. Tasarıyla birlikte hem üreticiye destek sağlanacak hem de tüketiciye doğrudan yansıyan fiyatlarda düzenleme hedefleniyor.
Yeni yasa kapsamında toptancı hallerine ilişkin kurallar güncellenirken, üretici birlikleri ile zincir marketlere yönelik önemli yükümlülükler getiriliyor. Özellikle aracılık faaliyetlerini sınırlayan düzenlemeler, fiyat manipülasyonu ve stokçuluğun önüne geçmeyi amaçlıyor.
Tasarı Üreticiye Destek Getiriyor
Taslağa göre üretici birliklerine, toptancı hallerinde ücretsiz alan tahsisi yapılacak. Ayrıca kira, nakliye ve depolama gibi giderlerde devlet katkısı sağlanarak üreticilerin mali yükü azaltılacak. Böylece üreticinin pazara daha güçlü şekilde erişmesi hedefleniyor.
Bu adım, üretici birliklerinin daha etkin hale gelmesine, ürünlerin doğrudan tüketiciye ulaşmasına ve fiyatların daha dengeli seyretmesine katkı sağlayacak.
Marketlere Doğrudan Alım Zorunluluğu
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri zincir marketlere getirilen yükümlülük. Tasarıya göre, belirli nitelikteki marketler sattıkları sebze ve meyvenin en az yüzde 20’sini doğrudan üreticiden temin etmek zorunda olacak. Bu şartı yerine getirmeyenlere ise yıllık 50 milyon TL ceza uygulanacak.
Bu madde ile aracıların azaltılması, fiyatların şeffaf hale getirilmesi ve üreticinin daha fazla kazanç sağlaması hedefleniyor.
Aracılık ve Manipülasyona Sıkı Denetim
Taslak, aynı hal içinde komisyoncular arasında mal devrini yasaklıyor. Bu düzenleme ile fiyat oyunlarının ve stokçuluk faaliyetlerinin önüne geçilmesi planlanıyor. Ayrıca, serbest rekabeti bozucu davranışlarda bulunanlara verilen cezalar ciddi oranda artırılıyor.
İdari para cezaları, mevcutta 177 bin TL iken yeni düzenlemeyle birlikte 1 milyon TL’ye kadar çıkarılacak.
Bozulmuş Ürünler İçin Yeni Ceza
Ürün imhasında usule aykırı davranışlara yönelik cezalar da artırılıyor. Buna göre bozulmuş ürünlerin imhasında usulsüzlük yapanlara 200 bin TL ceza verilecek. Böylece hem gıda güvenliği hem de tüketici sağlığının korunması amaçlanıyor.
1 Ekim’den Sonra Meclis Gündeminde
Yeni Hal Yasası taslağının TBMM’nin 1 Ekim’de açılışının ardından gündeme alınarak yasalaştırılması bekleniyor. Düzenlemenin hayata geçmesiyle birlikte sebze-meyve piyasasında daha şeffaf, üretici ve tüketici dostu bir sistemin oluşturulması hedefleniyor.
