Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatıyla yeni anayasa hazırlıkları yeniden ivme kazandı. AK Parti’nin oluşturduğu 11 kişilik anayasa komisyonu, son günlerde art arda toplantılar yaparken, çalışmaların salı günü Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında devam edeceği öğrenildi. Komisyon bugüne kadar 10’un üzerinde toplantı gerçekleştirdi ve farklı ülkelerdeki başkanlık, yarı başkanlık ve parlamenter sistem örneklerini masaya yatırdı.
Yeni anayasa sürecinin kapalı kapılar ardında değil, geniş bir istişare zeminiyle yürütüleceği ifade ediliyor. AK Parti kaynaklarına göre milletvekilleri, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları ve toplumsal temsil niteliği olan birçok yapıdan görüş alınacak. Gerekli görüldüğünde uzmanlık alanlarına göre dış katkılar da sürece dahil edilecek. Komisyonun hazırlayacağı ilk kapsamlı sunumun ilerleyen haftalarda Erdoğan’a yapılması bekleniyor.
Anayasa değişikliği için Meclis’te kritik denge: 37 vekil gerekiyor
Yeni anayasa tartışmalarında en kritik başlıklardan biri Meclis aritmetiği. Anayasa değişikliği için referandumsuz kabulün yolu 400 milletvekili desteğinden geçiyor. Referanduma götürülebilmesi için ise en az 360 oya ihtiyaç var. Cumhur İttifakı’nın toplam sandalye sayısı şu anda 323. Bu da referandum eşiğine ulaşmak için 37 milletvekiline ihtiyaç duyulduğu anlamına geliyor.
Kulislerde en çok konuşulan seçenek, Cumhur İttifakı’nın DEM Parti’nin 56 sandalyelik desteğini almasa bile diğer siyasi partilerden gelebilecek desteklerle 360 sayısına ulaşabileceği yönünde. İYİ Parti’nin 29, Yeni Yol Grubu’nun 21, Yeniden Refah Partisi’nin dört ve Meclis’teki 10 bağımsız milletvekilinin olası tutumları önümüzdeki sürecin en belirleyici unsurlarından biri olacak. Meclis aritmetiğindeki bu esneklik, iktidarın anayasa çalışmalarını hızlandırma gerekçelerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Siyasi hedef: “Toplumsal uzlaşı” vurgusu
AK Parti’nin ilk hedefinin geniş bir toplumsal uzlaşı olduğunun altı çiziliyor. Parti yetkilileri, yeni anayasanın yalnızca iktidarın değil, toplumun ortak beklenti ve taleplerinden beslenen bir çerçevede hazırlanması gerektiğini vurguluyor. Bu nedenle, komisyon görüşmeleri yalnızca teknik bir taslak üretmekle sınırlı kalmayacak. Süreç boyunca toplumun farklı kesimlerinden gelen katkılar da çalışma metnine işlenecek.
Toplumsal mutabakat hedefine rağmen, kulislerde “asıl belirleyici olan Meclis aritmetiği” değerlendirmeleri de yapılıyor. Cumhur İttifakı’nın 360 sandalyeye ulaşması, yeni anayasa teklifinin referanduma gitmesinin önünü açacak. Eğer 400 oya ulaşılırsa referanduma da gerek kalmayacak.
Süreç hızlanırken siyasi trafik de artacak
Yeni anayasa hazırlıklarının hızlanmasıyla birlikte siyasi temasların da yoğunlaşması bekleniyor. Önümüzdeki günlerde hem AK Parti yönetimi hem de muhalefet partileri arasında görüşme trafiğinin artacağı tahmin ediliyor. Muhalefetin anayasa teklifine göstereceği tavır, sürecin kaderini belirleyecek en önemli unsur olacak.
Erdoğan’ın “yeni anayasa” hedefinin, son kabine toplantılarının da ana maddelerinden biri olduğu belirtiliyor. Komisyonun ortaya koyacağı ilk çerçeve metnin yıl bitmeden hazırlık seviyesine gelmesi beklenirken, siyasi tartışmaların önümüzdeki haftalarda daha da yoğunlaşacağı değerlendiriliyor.
Türk siyaseti, yeni anayasa tartışmalarıyla birlikte yine kritik bir dönemece girmiş durumda. Meclis aritmetiği, siyasi dengeler ve toplumsal uzlaşı arayışı, sürecin yönünü belirleyecek.
