TBMM Genel Kurulu, vergi kanunlarında değişiklik öngören kapsamlı teklifin görüşmelerini sürdürüyor. Kamuoyunda “vergi paketi ve bütçe maratonu” olarak bilinen süreçte teklifin ilk altı maddesi kabul edildi ve tartışmalar milyonları ilgilendiren başlıklarla ilerliyor. Görüşmeler, kira gelirlerinden sosyal güvenlik primlerine, ticari faaliyet belgelerinden çek düzenlemelerine kadar geniş bir alanı kapsıyor.
Gündemdeki her başlık, günlük hayatin farklı köşelerine dokunduğu için Meclis’teki tartışmalar normalden daha yoğun takip ediliyor. Ekonomik koşulların hassaslığı da bu sürecin nabzını daha yüksek tutuyor.
Emekli ve Hak Sahipleri İçin Kira Gelir İstisnası Yeniden Düzenleniyor
Teklifin en dikkat çeken maddelerinden biri, mesken kira gelirlerinde uygulanan vergi istisnasının emekliler ve hak sahipleri açısından yeniden tanımlanması. Sosyal güvenlik kurumlarından emekli, maluliyet, dul veya yetim aylığı alanlar için mevcut uygulama güncelleniyor. Bu adımla istisnanın daha hedefli hale getirilmesi amaçlanıyor.
Gelir İdaresi kaynakları, istisnanın yıllardır suistimal edilen alanlarından biri olduğunu ve yeni düzenlemenin hem denetimi kolaylaştıracağını hem de sosyal amaçlı istisnayı koruyacağını değerlendiriyor. Ayrıntılar ise ilgili maddelerin Genel Kurul’da kabul edilmesiyle netleşecek.
Geçici Vergi Beyanlarında Esneklik Geliyor
Vergi paketinin teknik tarafını yakından ilgilendiren bir başka düzenleme, geçici vergi dönemlerinde kazanç tespitine esneklik sağlanması. İşletmeler artık kazançlarını 3, 6, 9 ve 12 aylık dönemler itibarıyla beyan edebilecek. Bu değişiklik, özellikle yıl içinde dalgalı gelir yapısına sahip şirketler için nefes aldırıcı bir adım olarak görülüyor.
Uzmanlara göre, bu esneklik işletmelerin nakit akışı planlamasını daha öngörülebilir hale getirecek. Ayrıca yıl sonu yoğunluğunda yaşanan teknik aksaklıkların da azalması bekleniyor.
Sağlık, Veterinerlik ve Havacılıkta Yıllık Harç Dönemi Başlıyor
Teklif, birçok sektör için ruhsat ve faaliyet belgelerine yıllık harç yükümlülüğü getiriyor. Özel sağlık kuruluşları, diş sağlığı merkezleri, veteriner muayenehaneleri, hayvan hastaneleri ve kıymetli maden işletmeleri bu kapsama giriyor. Bunun yanında kuyumculuk, ikinci el motorlu araç ticareti ve taşınmaz ticareti için alınan yetki belgeleri de yıllık harca tabi olacak.
Havacılık sektörü de düzenlemeden payını alıyor. Ticari hava yolu işletmeleri ve genel havacılık ruhsatları artık yıllık harç kapsamına girecek. Meclis kulislerinde bu hamlenin hem kamu gelirlerini artırma hedefi taşıdığı hem de faaliyet izni süreçlerini daha disiplinli hale getireceği konuşuluyor.
Milyonlarca Çalışanı İlgilendiren Madde: Prim Üst Sınırı Yükseliyor
Sosyal güvenlik sistemini ilgilendiren en kritik düzenleme, prime esas kazanç üst sınırının asgari ücretin 7,5 katından 9 katına çıkarılması. Bu artış, özellikle yüksek maaşla çalışanlar ve işverenleri doğrudan etkileyecek. Prim yükü artacak olsa da uzmanlar, bu adımın emeklilik döneminde bağlanacak aylıkların hesaplanmasında yukarı yönlü bir etki yaratabileceğini belirtiyor.
Aktüeryal denge açısından bakıldığında ise düzenlemenin SGK gelirlerini artıracağı ve uzun vadeli sürdürülebilirliğe katkı sağlayacağı değerlendiriliyor. İş dünyasında ise prim yükünün artmasının ek maliyet yaratacağı yönünde çekinceler dillendiriliyor.
İleri Tarihli Çeklerin Koruma Süresi Beş Yıl Daha Uzuyor
Ticaret hayatını yakından ilgilendiren önemli bir madde de çek düzenlemesine ilişkin. Üzerinde yazan tarihten önce ibraz edilen çeklerin geçersiz sayılmasına yönelik uygulama, 31 Aralık 2028’e kadar uzatılıyor. Bu süre uzatımı, ileri tarihli çekin ticaret dünyasında güvenli bir ödeme aracı olarak kullanılmasını destekleyen bir adım niteliği taşıyor.
Ekonomistler, çek sistemine yönelik belirsizliklerin son yıllarda ticarette ciddi riskler yarattığını ve bu koruma mekanizmasının öngörülebilirliği artıracağını ifade ediyor.
Aydınlatma Giderleri 2030’a Kadar Kamu Tarafından Karşılanacak
Teklife göre, sokak ve cadde aydınlatmalarını kapsayan genel aydınlatma giderleri 2030 yılı sonuna kadar kamu kaynaklarından karşılanmaya devam edecek. Bu politika, elektrik maliyetlerindeki artışın doğrudan vatandaşlara yansımamasını sağlayan bir tampon mekanizma işlevi görüyor.
Yerel yönetimler açısından ise bu düzenleme, bütçe planlamasında birkaç yıl sürecek bir rahatlama anlamına geliyor. Çoğu belediyenin elektrik giderlerinin ciddi bir yük oluşturduğu düşünüldüğünde bu adım dikkat çekici bulunuyor.
Bütçe Maratonunda Komisyon Aşaması Sona Yaklaşıyor
Plan ve Bütçe Komisyonu yarın yapılacak oturumlarla 2026 yılı bütçesinin komisyon aşamasını tamamlayacak. Gündemde gelir bütçesi, merkezi yönetim bütçe kanunu ve 2024 kesin hesabı bulunuyor. Bu görüşmeler tamamlandıktan sonra bütçe teklifleri Genel Kurul sürecine taşınacak ve Meclis’in en yoğun dönemlerinden biri başlayacak.
Meclis Bu Hafta Yoğun: 11. Yargı Paketi ve Turizm Ajansı Raporu Masada
Vergi görüşmelerinin yanı sıra TBMM’nin haftalık gündemi de oldukça kalabalık. Adalet Komisyonu, kamuoyunda “11. Yargı Paketi” olarak bilinen teklifi ele alacak. Pakette yargı süreçlerinin hızlandırılması ve hak arama mekanizmalarının güçlendirilmesi yönünde önemli değişiklikler bekleniyor.
Aynı gün Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı’nın Sayıştay raporu Bayındırlık ve Turizm Komisyonu’nda değerlendirilecek. Ayrıca Güvenlik ve İstihbarat Komisyonu ile İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu da kapalı oturumlarda kendi gündemlerini işleyecek.
