Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi için hazırlıklarda kritik aşamaya gelindi. Dar gelirli hanelere gelir seviyelerine göre destek verilmesini öngören düzenlemenin, temmuz ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine getirilmesi hedefleniyor.
Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleştirilen toplantıda, düzenlemenin yasal altyapısı ve uygulama modeli ele alındı. Toplantıya AK Parti grup yönetiminin yanı sıra Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı temsilcilerinin katıldığı belirtildi.
Sistem hane geliri üzerinden işleyecek
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’nde temel ölçütün hane halkı toplam geliri olması planlanıyor. Buna göre, haneye giren toplam gelir ile hanede yaşayan kişi sayısı birlikte değerlendirilerek ihtiyaç düzeyi belirlenecek.
Geliri belirlenen sınırın altında kalan ailelere, aradaki farkı tamamlayacak şekilde ödeme yapılması öngörülüyor. Bu nedenle sistemin, sabit bir ödeme modelinden çok hane bazlı gelir tamamlayıcı destek anlayışıyla uygulanması bekleniyor.
Başvurudan çok veri taraması öne çıkacak
Yeni modelde sosyal yardım veri tabanları, vergi kayıtları, SGK bilgileri ve kamu kurumlarının dijital verilerinin birlikte çalışması hedefleniyor. Böylece destek alacak hanelerin daha net biçimde tespit edilmesi amaçlanıyor.
Sistemin işleyişinde önce kamu verileri üzerinden gelir taraması yapılacak. Ardından hanedeki kişi sayısı ve toplam gelir karşılaştırılarak destek ihtiyacı hesaplanacak.
81 ilde tek standart uygulanacak
Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri, uygulamanın ülke genelinde tek standart üzerinden yürütülecek olması. Böylece sosyal yardım süreçlerinde il veya bölge bazlı farklılıkların azaltılması hedefleniyor.
Modelin 81 ilde aynı ölçütlerle uygulanması planlanıyor. Bu kapsamda ihtiyaç sahibi hanelerin merkezi veri altyapısı üzerinden belirlenmesi ve ödemelerin bu değerlendirme sonucunda yapılması bekleniyor.
Üç bakanlık ortak çalışma yürütecek
Sistemin uygulanmasında Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, ihtiyaç sahibi hanelerin tespit edilmesi ve sosyal yardım verilerinin güncellenmesinden sorumlu olacak. Bakanlığın sahadaki sosyal yardım mekanizmasını yeni modele göre koordine etmesi bekleniyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı ise düzenlemenin bütçe boyutu, kaynak planlaması ve gelir analizleri üzerinde çalışacak. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da SGK kayıtları, istihdam durumu ve kayıt dışılık kontrolüyle ilgili sürece katkı verecek.
Yasal düzenleme Temmuz ayında bekleniyor
Külliye’de yapılan değerlendirmelerin ardından taslağın temmuz ayında Meclis’e sunulması öngörülüyor. Düzenlemenin yasalaşması halinde Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’nin kısa sürede uygulamaya alınması hedefleniyor.
Vatandaşlık maaşı olarak anılan model, özellikle dar gelirli ailelerin gelir kaybını azaltmaya dönük yeni bir sosyal destek sistemi olarak değerlendiriliyor. Düzenlemenin ayrıntılarının, Meclis sürecinde netleşmesi bekleniyor.
