Cumhurbaşkanlığının 2026 yılı programında sosyal güvenlik sisteminin finansal sürdürülebilirliğini güçlendirmeye yönelik önemli adımlar yer aldı. Programda, aktif-pasif oranındaki gerilemeye dikkat çekilerek, düşük gelirli kesimlere yönelik mikro sigorta programları, emekli maaşında yeni hesaplama sistemi ve esnek çalışma modelleri gibi düzenlemelerin hayata geçirileceği açıklandı.
Türkiye’de her 1,49 çalışan bir emekliyi finanse eder duruma geldi. Sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği için bu oranın en az 3 olması gerektiğine işaret edilen programda, sistemin dengelenmesi için çok yönlü tedbirlerin uygulanacağı belirtildi.
Kolay İşverenlik Yaygınlaştırılacak
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından halihazırda ev hizmetlerinde çalışanlar için yürütülen “kolay işverenlik” uygulamasının kapsamı genişletilecek. Temizlik, çocuk ve yaşlı bakımı gibi alanlarda sigorta prim bildirimi e-Devlet üzerinden yapılabiliyor. Yeni dönemde bu sisteme farklı meslek gruplarının da dahil edilmesi planlanıyor.
Bu sayede, muhasebeci desteği gerektiren iş yeri bildirgesi, sigortalı işe giriş veya çıkış işlemleri gibi bürokratik adımlar e-Devlet üzerinden yapılabilecek. Hükûmet, bu adımla kayıt dışı istihdamın azaltılmasını ve küçük ölçekli işverenlerin yükünün hafifletilmesini hedefliyor.
Mikro Sigorta Programı Geliştirilecek
Programda öne çıkan en dikkat çekici düzenlemelerden biri, düşük gelirli esnaf, sanatkâr, çiftçi ve mevsimlik çalışanlara yönelik mikro sigorta sistemi oldu. Yüksek prim oranları nedeniyle sosyal güvenlik sisteminin dışında kalan bu gruplara, gelir düzeyine uygun düşük primli özel sigorta paketleri sunulacak.
Bu uygulamayla, sosyal güvenlik kapsamı genişletilecek ve dar gelirli kesimlerin sağlık, emeklilik ve iş kazası gibi temel güvencelere erişimi kolaylaştırılacak.
Emekli Maaş Sistemi Yeniden Düzenleniyor
Cumhurbaşkanlığı programında, aylık bağlama sisteminin yeniden yapılandırılacağı da vurgulandı. Yeni sistem, sigortalılık süresi uzadıkça emekli maaşının da artmasını öngörüyor. Böylece erken emeklilik eğilimi azaltılarak, daha uzun çalışma süreleriyle aktif-pasif dengesinin korunması hedefleniyor.
Yeni modelle birlikte çalışanların daha fazla prim ödeyerek sistemde uzun süre kalması teşvik edilecek. Bu adım, sosyal güvenlik fonlarının üzerindeki mali yükü azaltmayı amaçlıyor.
Maluliyet Aylığı Alanlara “Mesleki Rehabilitasyon”
Programda yer alan bir diğer başlık ise maluliyet aylığı alanlara yönelik yeni düzenleme oldu. Sürekli iş göremezlik raporu veya maluliyet aylığı bulunan kişilerin yeniden işgücü piyasasına katılımını sağlamak için mesleki rehabilitasyon uygulaması devreye alınacak.
Bu sistemle, sağlık durumu elveren bireylerin yeniden istihdam edilmesi ve üretken hale getirilmesi amaçlanıyor.
Esnek Çalışma Modelleri ve Uzaktan Çalışma Teşviki
Hükûmetin 2026 yılı hedefleri arasında, yeni nesil esnek çalışma modellerinin sosyal güvenlik sistemiyle uyumlaştırılması da bulunuyor.
Kısa çalışma, uzaktan çalışma ve hibrit model gibi uygulamaların hukuki ve teknik altyapısı güçlendirilecek.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesindeki Bilim Kurulu’nun yürüttüğü çalışmalar sonucunda, esnek çalışma modellerine ilişkin yeni sistemin hukuki çerçevesinin 2026’da tamamlanması öngörülüyor.
Gelire Dayalı Prim Bildirimi Yaygınlaşacak
Programda ayrıca, gelire dayalı prim bildirim kapsamının genişletilmesi de hedefleniyor. Böylece çalışanların gerçek gelir düzeyine göre prim ödemesi sağlanarak, sosyal güvenlik fonlarının gelir tabanı güçlendirilecek.
Hükûmet, bu düzenlemelerle hem kayıt dışı çalışmanın azaltılmasını hem de sosyal güvenlik sisteminin uzun vadede mali olarak sürdürülebilir hale gelmesini amaçlıyor.
