Türkiye genelinde binlerce şubesi bulunan zincir marketler, yeni aldığı kararla market çalışanlarının çalışma sürelerini uzattı. Rekabette öne geçme gerekçesiyle alınan bu karar, halihazırda yoğun tempoyla çalışan personel için büyük tepki topladı.
Personel sayısında artışa gidilmeden yapılan bu uygulama, mevcut çalışanların iş yükünü daha da artırmış durumda. Özellikle sabah erken saatlerde başlayan ve akşam geç saatlere kadar süren mesailer, market çalışanlarının fiziksel ve psikolojik olarak zorlandığına dair yeni tartışmaları da beraberinde getirdi.
Bayılan market çalışanları gündem olmuştu
Geçtiğimiz haftalarda sosyal medyada yayılan görüntülerde birçok zincir market çalışanının yorgunluk nedeniyle baygınlık geçirdiği anlar büyük yankı uyandırmıştı. Çalışanlara görev tanımlarının dışında yükler bindirildiği, ağır kaldırma, temizlik, kasa, reyon ve depo işleri gibi çok yönlü görevler verildiği görülmüştü.
Kamuoyunda oluşan tepkilere rağmen zincir market yönetimlerinin bu konuda kayda değer bir adım atmaması eleştirilerin dozunu artırdı. Sosyal medya kullanıcıları ve işçi hakları savunucuları, bu uygulamaların “gizli mobbing” anlamına geldiğini savunuyor.
Üç harfli market devinden tepki çeken karar
Türkiye’nin 81 ilinde faaliyet gösteren ve halk arasında “üç harfli marketler” olarak bilinen zincirlerin en büyüğü, mağaza açılış ve kapanış saatlerini uzatma kararı aldı. Bu karar doğrultusunda, sabah 08.00’de açılan marketlerin kapanışı 22.00’den 23.00’e kadar kaydırıldı.
Bu saat değişikliği doğrudan çalışanlara yansıdı. Yeni personel alımı yapılmaksızın mevcut çalışanların vardiya süresi artırıldı. Çalışma süresinin artması, dinlenme sürelerinin azalması anlamına gelirken, özellikle kadın çalışanlar ve genç işçiler bu karardan en çok etkilenen gruplar arasında yer aldı.
'Uygun fiyat' adı altında düşük ücret ve yoğun mesai
Zincir marketlerin kamuoyuna sunduğu "uygun fiyat politikası", arka planda düşük personel maliyetine ve iş gücünün ağır sömürüsüne dayanıyor. Asgari ücretin hemen üzerinde maaş alan çalışanların, fazla mesaiye zorlandığı ve çoğu zaman karşılığının ödenmediği iddiaları gün geçtikçe artıyor.
Bu sistem içerisinde personel, hem fiziksel hem de zihinsel anlamda tükenmişliğe sürükleniyor. İş tanımının dışında işlere yönlendirme, performans baskısı ve kamera gözetimi gibi uygulamalar, çalışanlar üzerinde ciddi bir stres yaratıyor.
Çalışma koşullarının iyileştirilmesi için çağrı var
Sosyal medyada yükselen tepkilerin ardından sendikalar ve bazı işçi hakları platformları, zincir marketlerin çalışma koşullarında acil iyileştirme yapılması gerektiğini vurguladı. Özellikle dinlenme sürelerinin artırılması, iş tanımının netleştirilmesi ve fazla mesai ücretlerinin düzenli ödenmesi talepleri öne çıkıyor.
Kimi çalışanlar, yaşadıkları baskılar nedeniyle hukuki destek arayışına girmiş durumda. Çalışma Bakanlığı’nın ve ilgili denetim birimlerinin bu şikayetlere kayıtsız kalmaması gerektiği vurgulanırken, zincir marketlerin ise bu taleplere kulak tıkaması durumunda müşteri boykotlarıyla karşı karşıya kalabileceği konuşuluyor.
