Türkiye’de yaşlı nüfusun artmasıyla birlikte bakım ve barınma hizmetlerine olan ihtiyaç da büyüyor. Ülke genelindeki kamu ve özel huzurevlerinde kalan yaşlıların sayısı 30 bine yaklaşırken, bu rakamın Türkiye’deki 500’den fazla ilçenin nüfusundan daha yüksek olduğu belirtiliyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı verileri, huzurevlerine yönelik talebin özellikle büyükşehirlerde ve belirli kuruluşlarda yoğunlaştığını gösteriyor. Bakanlık bir yandan yeni huzurevi yatırımlarını sürdürürken, diğer yandan evde bakım ve gündüzlü bakım gibi alternatif modelleri yaygınlaştırmayı planlıyor.
Kamuya bağlı 178 huzurevinde 15 bin 263 kişi kalıyor
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı 178 huzurevi ile yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezinde 15 bin 263 yaşlıya bakım hizmeti veriliyor. Bunun yanı sıra Türkiye genelinde 290 özel huzurevi ve diğer kamu kurumlarına ait 18 huzurevi faaliyet gösteriyor.
Özel kuruluşlar da hesaba katıldığında huzurevlerinde kalan toplam yaşlı sayısının 30 bine yaklaştığı ifade ediliyor. Bu tablo, yaşlı bakım hizmetlerine yönelik talebin ulaştığı boyutu ortaya koyuyor.
500’den fazla ilçenin nüfusunu geride bırakıyor
Huzurevlerinde yaşayan yaklaşık 30 bin kişinin, Türkiye’de nüfusu bu seviyenin altında kalan 500’den fazla ilçeden daha kalabalık bir topluluğa karşılık geldiği belirtiliyor. Bu karşılaştırma, kurumsal yaşlı bakım hizmetlerinin büyüklüğünü dikkat çekici biçimde ortaya koyuyor.
Ancak artan yaşlı nüfus karşısında yalnızca huzurevi kapasitesinin artırılması yeterli görülmüyor. Yaşlıların kendi sosyal çevrelerinden kopmadan yaşamlarını sürdürebilecekleri bakım modellerinin de güçlendirilmesi hedefleniyor.
Evde ve gündüzlü bakım hizmetleri yaygınlaştırılıyor
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, bakım ihtiyacı bulunan yaşlılara kurumsal hizmetlerin yanı sıra evde bakım yardımı ve gündüzlü bakım hizmetlerinin de sunulduğunu belirtti.
Gündüz hizmetleri sayesinde yaşlıların aileleri ve yakınlarıyla yaşamaya devam etmeleri, günlük yaşam becerilerini korumaları ve daha aktif bir yaşam sürdürmeleri amaçlanıyor. Bakanlık, Türkiye genelindeki gündüz hizmet merkezlerinin sayısını artırmaya yönelik çalışmalar yürütüyor.
Huzurevine başvuranların yaş ortalaması 78
Huzurevlerinde zaman zaman oluşan bekleme sıralarının yalnızca yatak kapasitesinden kaynaklanmadığı belirtiliyor. Huzurevine başvuran yaşlıların yaş ortalamasının 78 olduğu ifade ediliyor.
Tek kişilik oda talebi, yaşanılan bölgenin iklim şartları, beslenme alışkanlıkları, doğup büyünülen kentte kalma isteği ve tercih edilen huzurevindeki uygun bölümün dolu olması da bekleme sürelerini artıran nedenler arasında gösteriliyor.
Başka şehirde yer olsa da beklemeyi tercih edenler var
Özellikle büyükşehirlerde ve talebin yüksek olduğu belirli huzurevlerinde yoğunluk yaşanıyor. Buna karşılık bazı illerde boş kapasite bulunmasına rağmen yaşlıların başka bir kente gitmek istemediği belirtiliyor.
Bazı başvuru sahiplerinin, yaşadıkları kentte veya özellikle tercih ettikleri huzurevinde yer açılmasını beklediği ifade ediliyor. Bu nedenle kapasite sorununun Türkiye genelinde homojen bir dağılım göstermediği görülüyor.
710 yataklı 6 yeni kuruluş planlanıyor
Bakanlık, artan talebe karşı huzurevi kapasitesini yükseltmek amacıyla yeni yatırımlar üzerinde çalışıyor. Bu kapsamda toplam 710 yatak kapasiteli 6 yaşlı bakım kuruluşunun hizmete alınması planlanıyor.
Bunun yanı sıra 24 huzurevinin yapımı devam ediyor. İnşaatı süren kuruluşlardan 14’ünün 2027 yılında tamamlanması öngörülüyor.
26 huzurevi daha proje aşamasında
Yeni kapasite çalışmaları yalnızca devam eden inşaatlarla sınırlı değil. Bakanlığın verilerine göre 26 huzurevi de etüt ve proje aşamasında bulunuyor.
Projeleri tamamlanan tesislerin 2027 yılı Cumhurbaşkanlığı Yatırım Programı’na alınmak üzere teklif edilmesi planlanıyor. Bu yatırımlarla birlikte kamu huzurevlerindeki yatak kapasitesinin önümüzdeki dönemde artırılması hedefleniyor.
Yaşlı bakımında alternatif modellere ihtiyaç büyüyor
Kamu huzurevlerindeki sınırlı kapasite, özel huzurevlerini de yaşlı bakım sisteminin önemli parçalarından biri haline getiriyor. Ancak özel kuruluşlardaki bakım ücretleri, özellikle geliri düşük yaşlılar ve aileleri açısından önemli bir ekonomik yük oluşturabiliyor.
Türkiye’de yaşlı nüfusun önümüzdeki yıllarda daha da artması beklenirken, yalnızca yeni huzurevlerinin yapılması değil; erişilebilir, ekonomik ve farklı ihtiyaçlara cevap verebilen bakım modellerinin geliştirilmesi de önem kazanıyor. Yaşlıların mümkün olduğunca kendi evlerinde ve sosyal çevrelerinde yaşamlarını sürdürebilmelerini sağlayacak hizmetlerin yaygınlaştırılması, yaşlı bakım politikasının temel başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.
