Türkiye, 2025 yılı verilerine göre güneşten elektrik üretimini en fazla artıran ülkeler arasında dünya sıralamasında 7’nci sıraya yükseldi. Ember tarafından yayımlanan Küresel Elektrik Görünümü Raporu, Türkiye’nin temiz enerji alanında hız kazandığını ve bölgesel ölçekte öne çıktığını ortaya koydu.
Küresel elektrik üretiminde tarihi eşik aşıldı
Rapora göre yenilenebilir enerji kaynakları, 2025 yılında küresel elektrik üretiminin yüzde 33,8’ini karşıladı. Bu oran, son 100 yılda ilk kez kömürün payını geride bırakarak enerji üretiminde önemli bir kırılma noktası oluşturdu.
Bu dönüşümde en büyük pay güneş enerjisine ait oldu. Dünya genelinde güneşten elektrik üretimi yüzde 30 artarak son 8 yılın en hızlı büyümesini kaydetti. Bu artış, enerji dönüşümünün ana itici gücü olarak değerlendiriliyor.
Türkiye en hızlı artış gösteren ilk 10 ülke arasında
Güneş enerjisi üretimini en fazla artıran ülkeler listesinde Türkiye 7’nci sırada yer aldı. Listenin zirvesinde Çin bulunurken, onu ABD, Hindistan, Brezilya, Pakistan ve Almanya izledi.
Türkiye’nin ardından İtalya, Fransa ve Hollanda sıralandı. Bu tablo, Türkiye’nin küresel enerji dönüşümünde önemli bir konuma ulaştığını gösterdi.
Rüzgar ve güneşte dünya ortalamasının üzerine çıktı
Türkiye, 2025 yılında elektrik üretiminin yüzde 22’sini rüzgar ve güneş enerjisinden sağladı. Bu oran, yüzde 17 seviyesindeki dünya ortalamasının üzerine çıkarak dikkat çekti.
Ayrıca güneş enerjisinin toplam elektrik üretimindeki payı son iki yılda iki katına çıkarak yüzde 10,5 seviyesine ulaştı. Bu artış, Türkiye’nin yenilenebilir enerji yatırımlarını hızlandırdığını ortaya koydu.
Hidroelektrikte düşüş, doğal gazda artış dikkat çekti
Raporda, rüzgar ve güneş enerjisindeki artışa rağmen hidroelektrik üretiminde ciddi bir düşüş yaşandığı belirtildi. Türkiye, bu alanda Brezilya’nın ardından en fazla gerileme yaşayan ikinci ülke oldu.
Yaklaşık 18 teravatsaatlik hidroelektrik kaybının doğal gaz santralleriyle telafi edildiği ifade edildi. Bu durumun yıllık ortalama 1,8 milyar dolarlık ek doğal gaz ithalatına yol açtığına dikkat çekildi.
Türkiye bölgesel rol model olarak öne çıkıyor
Ember Türkiye ve Kafkaslar Bölge Lideri Ufuk Alparslan, Türkiye’nin Orta Doğu, Kafkasya ve Orta Asya ülkeleri için örnek bir ülke haline geldiğini belirtti.
Alparslan, Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı COP31 sürecine de dikkat çekerek, mevcut ivmenin sürdürülmesi halinde ülkenin temiz enerji dönüşümünde liderliğini pekiştirebileceğini ifade etti.
Enerji güvenliği açısından kritik rol oynuyor
Uzmanlara göre güneş ve rüzgar enerjisi, Türkiye’nin enerji güvenliği açısından giderek daha kritik hale geliyor. Bu kaynakların yaygınlaşması, kurak dönemlerde hidroelektrik üretimde yaşanan kayıpları telafi etme potansiyeli taşıyor.
Ayrıca yenilenebilir enerji yatırımlarının artmasıyla birlikte fosil yakıt ithalatının azaltılması ve dışa bağımlılığın düşürülmesi hedefleniyor. Bu yönüyle temiz enerji dönüşümü, yalnızca çevresel değil ekonomik açıdan da stratejik bir önem taşıyor.
