Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) eylül ayına ilişkin ödemeler dengesi verilerini açıkladı. Buna göre, Türkiye’nin yıllıklandırılmış cari açığı 20,1 milyar dolara yükseldi. Dış ticaret açığı sürerken, hizmetler ve turizm gelirleri cari açığı sınırlayan en güçlü kalemler oldu.
Eylülde 1,1 Milyar Dolarlık Cari Fazla
Merkez Bankası verilerine göre, cari işlemler hesabı eylülde 1 milyar 112 milyon dolar fazla verdi. Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı ise 6 milyar 803 milyon dolar fazla olarak kaydedildi. Bu sonuç, enerji ve altın fiyatlarındaki hareketliliğe rağmen Türkiye’nin dış denge performansında geçici bir iyileşmeye işaret etti.
Dış Ticaret Açığı Sürüyor
Aynı dönemde ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 5 milyar 356 milyon dolar olarak gerçekleşti. Yıllıklandırılmış verilere bakıldığında ise dış ticaret dengesinin 64,8 milyar dolar açık verdiği görüldü.
Uzmanlar, ihracattaki artışın ithalatı tam olarak karşılayamadığını, enerji fiyatlarının ve yüksek altın ithalatının dış açığı genişletmeye devam ettiğini belirtiyor.
Hizmetler Dengesi Ekonomiyi Taşıdı
Cari açığın dengelenmesinde en güçlü etki, hizmetler kaleminden geldi. Hizmetler dengesi eylülde 62,6 milyar dolar fazla verdi.
Bu kalem altında yer alan seyahat gelirleri 6 milyar 259 milyon dolara, taşımacılık gelirleri ise 2 milyar 269 milyon dolara ulaştı.
Sadece eylül ayında hizmet gelirlerinden 7 milyar 707 milyon dolarlık net giriş gerçekleşti. Bu artışta, yaz sezonunun uzaması ve turizmdeki güçlü performans etkili oldu.
Gelir Dengesi Kalemlerinde Açık
Eylül ayında birincil gelir dengesi 17,6 milyar dolar, ikincil gelir dengesi ise 308 milyon dolar açık verdi. Birincil gelir kalemindeki açığın büyük bölümünü, yurt dışına yapılan yatırım gelirleri ve faiz ödemeleri oluşturdu.
Uzmanlardan Değerlendirme: “Cari Denge Kırılgan”
Ekonomistler, eylülde gelen fazlanın geçici olabileceği görüşünde. Özellikle enerji ithalatı, küresel petrol fiyatları ve iç talepteki artışın yılın son çeyreğinde cari dengeyi yeniden bozabileceği ifade ediliyor.
Buna rağmen, turizm gelirlerindeki güçlü seyir ve ihracattaki toparlanmanın 2025 sonuna kadar cari açığın 25 milyar doların altında kalmasına yardımcı olabileceği öngörülüyor.
Merkez Bankası, cari dengenin sürdürülebilir bir şekilde iyileşmesi için üretim ve ihracat odaklı büyüme modelinin önemine vurgu yaptı.
