Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Aralık 2025 enflasyon verileri, mutfaktaki fiyat baskısının yalnızca tüketiciyi değil, üretim yapan kesimleri de ağır biçimde etkilediğini ortaya koydu. Tarım yazarı Ali Ekber Yıldırım, gıda fiyatlarındaki görece düşük artışın, çiftçi açısından iflas anlamına geldiğini belirterek, “Çiftçi kazanamadı ve enflasyona yenik düştü” değerlendirmesinde bulundu.
TÜİK verilerine göre tüketici fiyatları aralık ayında bir önceki aya göre yüzde 0,89 artarken, yıllık enflasyon yüzde 30,89 olarak gerçekleşti. On iki aylık ortalamalara göre ise artış yüzde 34,88 seviyesinde kayda geçti.
Taze sebzede fiyat düştü, üretici kaybetti
Ali Ekber Yıldırım, açıklanan verileri tarımsal üretim cephesinden değerlendirdi. Özellikle taze sebze fiyatlarındaki gerilemenin, üretici için ciddi bir alarm olduğunu vurguladı.
Türkiye genelinde taze sebze fiyatlarının son bir yılda yüzde 10,53 oranında düştüğünü belirten Yıldırım, bu tablonun üreticinin maliyetlerini karşılayamaz hale geldiğini gösterdiğini söyledi. Yıldırım’a göre çiftçiler, genel enflasyon oranında bir artışı bırakın, ürünlerini geçen yılın dahi altında fiyatlarla satmak zorunda kaldı.
Yumurta ve şekerde maliyet baskısı
Temel protein kaynaklarından biri olan yumurtada da benzer bir tablo ortaya çıktı. Yıllık enflasyonun yüzde 30,89 olduğu bir dönemde yumurta fiyatlarındaki yıllık artışın yalnızca yüzde 9,17’de kaldığını hatırlatan Yıldırım, üreticilerin maliyetlerini dahi karşılayamadığını ifade etti.
Kamu otoritelerince fiyatı belirlenen şeker kaleminde ise yıllık artış yüzde 16,29 ile sınırlı kaldı. Bu oran, genel enflasyonun yaklaşık yarısına karşılık gelirken, şeker pancarı üreticileri açısından da gelir kaybına işaret etti.
Sürdürülemez tarım uyarısı
Makro düzeyde yıllık enflasyonun yüzde 30,89’a gerilemesi bir iyileşme olarak sunulsa da, Yıldırım’a göre tarım cephesinde tablo giderek ağırlaşıyor. Girdi maliyetlerindeki sert artış, düşük ürün fiyatlarıyla birleşince üretim sürdürülemez hale geliyor.
Mazot, gübre ve tohum gibi temel girdilerin fiyatı katlanarak artarken, ürününü geçen yılın bile altında fiyatla satan çiftçi borç sarmalına sürükleniyor. Uzmanlara göre bu tablo, kısa vadede market raflarında fiyat artışını sınırlasa da orta ve uzun vadede üretim düşüşü ve daha yüksek gıda fiyatları riskini beraberinde getiriyor.
