Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), tapu işlemlerinde beyan edilen bedelle gerçek satış fiyatı arasındaki farkları tespit ederek vergi kayıplarının önüne geçmek amacıyla başlattığı denetimlerde kritik bir aşamaya geldi. Son beş yılı kapsayan taramalarda 9 bin 150 taşınmazda eksik harç bildirimi tespit edildi. Gerçek satış bedelinin tapuda eksik beyan edilmesi nedeniyle, bu işlemleri yapan alıcı ve satıcılara resmi tebligatlar gönderildi.
GİB, bu kapsamda “pişmanlık” hükümlerinden nasıl yararlanılacağını içeren detaylı bir genelge yayımladı. Vatandaşlara gönderilen tebligatta belirtilen süre içinde başvuru yapılması halinde cezasız ödeme imkanı tanınıyor. Ancak bu hakkı kullanmayanlar, yüzde 25 oranında vergi ziyaı cezası ve aylık yüzde 4,5 gecikme faizi ödemek zorunda kalacak.
Pişmanlık başvurusuyla cezasız ödeme şansı
Yapılan açıklamaya göre, pişmanlık başvurusunda bulunan mükelleflerden yalnızca aylık yüzde 4,5 oranında pişmanlık faizi alınacak. Bu kişiler, vergi ziyaı cezası ödemeyecek. Böylece gerçek tapu bedelinin beyan edilmesi durumunda ceza riski ortadan kalkacak.
GİB tarafından yayımlanan genelgede, Vergi Usul Kanunu'nun 371. maddesi uyarınca beyana dayanan vergilerde pişmanlık hükümlerinden yararlanılabileceği vurgulandı. Tapu harcına esas alınan beyanın, pişmanlık talebiyle düzeltilmesi durumunda usulsüzlük cezasının da uygulanmayacağı belirtildi.
Süresi içinde başvurmayanlara ağır yaptırım
Belirlenen süre içinde pişmanlık başvurusunda bulunmayanlara ise ciddi yaptırımlar uygulanacak. Bu kişiler hem eksik ödenen harcı tamamlamakla yükümlü olacak hem de beyan edilmeyen tutar üzerinden yüzde 25 oranında vergi ziyaı cezası ile aylık yüzde 4,5 gecikme faizi ödeyecek.
Bu noktada GİB, söz konusu kişilerin cezalı duruma düşmemesi için mutlaka kendilerine gönderilen tebligat tarihine dikkat etmeleri ve süre geçmeden başvuru yapmaları gerektiğini vurguluyor.
Beyan dışı işlemler vergi riskine yol açıyor
Yayımlanan genelgede, tapu işlemlerinde emlak vergisi değeri üzerinden harç tahsil edildiği ve tarafların beyanı esas alınarak işlemlerin tamamlandığı belirtildi. Ancak gerçekte daha yüksek bedelle alım-satım yapılmasına rağmen düşük beyan verilmesinin hem vergi kaybına hem de cezai işleme neden olduğu hatırlatıldı.
Vergi Usul Kanunu’nun 352. maddesine göre, beyanname verilmemesi “birinci derece usulsüzlük” sayılıyor. Ancak pişmanlık hükümleri kapsamında yapılan beyanlar, bu cezanın da dışında tutuluyor.
Bakanlık denetimleri tüm hızıyla sürüyor
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın vergi kaybını önlemek amacıyla kurduğu özel denetim ekipleri, ülke genelinde gayrimenkul satış işlemlerini geçmişe dönük olarak taramaya devam ediyor. Bakanlık, mükelleflerin bu süreçte hem cezadan kurtulmaları hem de yasal yükümlülüklerini yerine getirmeleri adına pişmanlık hükümlerini fırsat olarak değerlendirmelerini öneriyor.
