Ekim 2025 itibarıyla kamu kurumlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesi kapsamında görev yapan sözleşmeli personelin askerlik tecili, özellikle memur adayları ve yeni mezunlar arasında en çok araştırılan konulardan biri haline geldi. Google Trends verilerine göre “4/B askerlik tecili”, “sözleşmeli personel askerlik erteleme” ve “kamu personeli tecil hakkı” gibi arama terimleri son haftalarda ciddi bir artış gösteriyor. Bu ilgi, hem kamuda istihdamın artışı hem de askerlik yükümlülüğü sürecinde yaşanan belirsizliklerden kaynaklanıyor.
Askerlik erteleme süreci, Askeralma Kanunu ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde düzenleniyor. Bu kapsamda, kamu kurumlarında görev yapan 4/B statüsündeki personelin askerlik tecil işlemleri belirli koşullara bağlı olarak yapılabiliyor. Süreç, kurumların “hizmete ihtiyaç” gerekçesine dayalı olarak başlatılıyor ve Milli Savunma Bakanlığı’nın belirlediği genel esaslar doğrultusunda yürütülüyor.
4/B Maddesi Kapsamında Çalışan Personelin Tanımı
657 sayılı Kanunun 4/B maddesi, sözleşmeli personeli “mali yılla sınırlı olarak, belirli bir uzmanlık veya mesleki bilgiye sahip, işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri” olarak tanımlar. Bu tanım, sözleşmeli personelin devletin geçici veya özel uzmanlık gerektiren projelerinde görevlendirilen profesyoneller olduğunu ortaya koyuyor.
Bu açıdan bakıldığında, 4/B’li personel kamu hizmetinin sürekliliğini sağlamak için belirli dönemlerde istihdam edilen ancak memur statüsünde olmayan çalışanlardır. Özellikle sağlık, mühendislik, bilişim ve planlama gibi alanlarda görev yapan bu personel, yürüttükleri hizmetin niteliği nedeniyle askerliklerinin ertelenmesi talebinde bulunabiliyor. Bu durum Google Discover içeriklerinde sıkça öne çıkan “kamu personeli hakları” başlığı altında yer alan konularla da örtüşüyor.
Hangi Sözleşmeli Personelin Askerliği Tecil Edilebilir?
7179 sayılı Askeralma Kanunu’nun 20. maddesine göre, dört yıl ve üzeri süreli yükseköğretim mezunu olup kamu kurumlarında görev yapan personelin askerliği, “hizmetinin özelliği sebebiyle ertelenmesine ihtiyaç duyulması” halinde 32 yaşını doldurdukları yılın sonuna kadar tecil edilebiliyor. Bu düzenleme, özellikle profesyonel uzmanlık gerektiren görevlerde çalışan personelin hizmetine kesinti gelmemesi için oluşturulmuş durumda.
Uygulamada, örneğin Sağlık Bakanlığı’nda görev yapan 4/B’li klinik psikolog, mühendis, fizyoterapist veya mimarların askerlikleri; Bakanlık tarafından hizmetlerine ihtiyaç duyulduğu gerekçesiyle ertelenebiliyor. Burada kritik nokta, tecil kararının Milli Savunma Bakanlığı’ndan ziyade ilgili kamu kurumunun talebine bağlı olması. Bu yönüyle konu, Google’ın “Featured Snippet” alanlarında sıkça çıkan “kimler askerlik tecili yaptırabilir” sorusuna da net bir yanıt sunuyor.
Kamu Kurumları Askerlik Tecilini Ne Kadar Süreyle Yapabilir?
22 Temmuz 2020 tarihli Askeralma Yönetmeliği’nin 54. maddesi, kamu kurumlarının personel tecil sürelerini açık biçimde düzenliyor. Buna göre, dört yıl veya daha uzun süreli yükseköğretim mezunu kamu personelinin askerliği, hizmetinin özelliği gerekçesiyle en fazla bir yıl süreyle ertelenebiliyor. Ancak bazı özel statüdeki görevler için (örneğin hakim, savcı, öğretim üyesi gibi) bu süre iki ila üç yıla kadar uzayabiliyor.
Bu düzenleme, kurumlara sınırlı ama esnek bir takdir yetkisi tanıyor. Yani, kamu hizmetinin aksamaması adına bir personelin görevine devam etmesine ihtiyaç duyuluyorsa, kurum bu talebi resmi olarak Milli Savunma Bakanlığı’na iletebiliyor. Google Trends üzerinde “askerlik tecili süresi 2025” aramaları da tam olarak bu uygulamanın detaylarını öğrenmek isteyen kullanıcılar tarafından yoğun biçimde yapılıyor.
Yeni Göreve Başlayan Sözleşmeli Personel Nereye Başvurmalı?
Göreve yeni başlayan 4/B’li personel, askerlik tecil işlemleri için çalıştığı kurumun Personel Dairesi Başkanlığına veya İnsan Kaynakları birimine dilekçeyle başvurmak zorunda. Bu başvuru, hizmetine ihtiyaç duyulduğuna dair kurum görüşüyle birlikte yapılır. Kurumun teklifi üzerine tecil kararı, Milli Savunma Bakanlığı tarafından onaylanır ve genellikle bir yıllık süreyle geçerli olur.
Bu süreçte zamanlama kritik öneme sahiptir. Personelin göreve başlar başlamaz bu talebi iletmesi, hem kendi hukuki haklarını korur hem de kurumun hizmet planlamasını kolaylaştırır. Ekim 2025 itibarıyla, dijital devlet uygulamalarıyla birlikte birçok kurum bu işlemleri e-Devlet sistemi üzerinden yürütmeye başlamış durumda. Bu da süreci daha şeffaf ve hızlı hale getiriyor.
Değerlendirme
Sözleşmeli personelin askerlik tecili, kamu hizmetinin aksamaması kadar personelin kariyer planlaması açısından da önem taşıyor. 2025 yılı itibarıyla, tecil süreçlerinin mevzuatla uyumlu biçimde dijital ortama taşınması bekleniyor. Kamu kurumları bu konuda farklı uygulamalar benimseyebilse de, temel ilke değişmiyor: hizmete duyulan ihtiyaç, tecilin temel gerekçesidir.
Bu nedenle, 4/B statüsünde görev yapan personelin askerlik tecili süreci sadece yasal bir hak değil, aynı zamanda kamu hizmetinin sürekliliğini koruyan bir mekanizma olarak görülüyor. Gidişatın önümüzdeki aylarda e-Devlet entegrasyonuyla birlikte daha sade ve merkezi bir yapıya kavuşacağı öngörülüyor.
