Milyonlarca emekli ve hak sahibi için hayati önem taşıyan bir uyarı geldi. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Uzmanı İsa Karakaş, 2008 yılı öncesinde bağlanan SSK ve Bağ-Kur gelir ve aylıklarıyla ilgili kritik bir ayrıntıya dikkat çekti: 5 yıl içinde tahsil edilmeyen maaş ve gelirler zaman aşımına uğruyor.
Zaman aşımı detayı: Kimleri kapsıyor?
SGK’nın çeşitli sigorta kolları altında sağladığı yaşlılık, malullük, ölüm aylığı ve iş göremezlik gelirleri gibi ödemeler, uzun süre alınmadığında tehlike altına giriyor. Özellikle 4/1-a (SSK) ve 4/1-b (Bağ-Kur) sigortalıları için, Ekim 2008’den önce bağlanan gelir ve aylıkların 5 yıl içinde tahsil edilmemesi durumunda bu ödemeler zamanaşımına uğrayabiliyor.
SGK uzmanı Karakaş’a göre:
“Bu gelir ve aylıklardan herhangi bir döneme ilişkin ödeme, 5 yıl içinde tahsil edilmemişse, 2008/Ekim öncesi bağlanan aylıkların bir bölümü veya tamamı ödenmeyebilir.”
2008 sonrası bağlanan maaşlarda durum ne?
Eğer gelir veya aylık Ekim 2008 sonrasında bağlandıysa ve 5 yıl içinde tahsil edilmediyse, yalnızca 5 yıl geriye dönük ödeme yapılabiliyor. Yani hak sahibinin başvuru yaptığı tarihten itibaren geriye dönük beş yıllık süre içinde kalan ödemeler ödenirken, daha eski ödemeler tamamen yanabiliyor.
4/1-c (Emekli Sandığı) için farklı uygulama
4/1-c statüsündeki (Emekli Sandığı) emekliler içinse durum biraz daha farklı. Hakkın kazanıldığı tarihten itibaren 5 yıl içinde talep edilmeyen maaş veya gelirler zamanaşımına uğruyor. Bu durumda, başvuru tarihinden itibaren sadece geriye doğru 5 yıla kadar olan maaşlar ödeniyor. 5 yılı aşan kısımlar ise SGK tarafından ödenmiyor.
Vefat ve gaiplik hâlinde süreç nasıl işliyor?
Ölen sigortalının yakınları için de zamanaşımı riski var. Karakaş, ölüm tarihine göre ödeme süresinin hesaplandığını belirtiyor. Buna göre:
-
Emekli iken vefat edenlerde: Zamanaşımı süresi, ölüm tarihini takip eden ayın 1’i itibarıyla başlıyor.
-
İştirakçi (memur) iken vefat edenlerde: Maaşlar ayın 15’inde alınıyorsa takip eden ayın 15’i, ayın 1’inde alınıyorsa 1’i esas alınıyor.
-
Gaiplik durumlarında ise zaman aşımı, mahkeme kararının kesinleştiği tarih itibarıyla işlemeye başlıyor.
SGK’dan maaş alanlar ne yapmalı?
SGK uzmanları, herhangi bir gelir veya aylık bağlanmasına rağmen ödeme alınmadıysa, zaman aşımı süresi dolmadan mutlaka kuruma başvurulması gerektiğini vurguluyor. Özellikle unutulmuş, durdurulmuş ya da miras yoluyla hak kazanılmış maaşlar için süre kaybı yaşanması halinde geri dönüş mümkün olmuyor.
Öne Çıkanlar:
-
2008 öncesi bağlanan SSK ve Bağ-Kur maaşlarında 5 yıl tahsil edilmemesi durumunda zaman aşımı riski var.
-
2008 sonrası aylıklarda sadece son 5 yıl geriye dönük ödeme yapılıyor.
-
Emekli Sandığı kapsamında da 5 yılı geçen ödemeler talep edilmezse yanıyor.
-
Ölüm ve gaiplik hallerinde zaman aşımı süresi farklı tarihlerde başlıyor.
-
Hak sahiplerinin gecikmeden SGK’ya başvurması gerekiyor.
