Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), sahte sigortalılık ve hatır sigortası uygulamalarını tespit etmek amacıyla yapay zekâ destekli denetim sistemini devreye aldı. Yapılan incelemelerde son beş yıl içinde gerçeğe aykırı bildirimle emekli olduğu belirlenen yaklaşık 650 bin kişinin emekliliği iptal edildi.
Denetimlerde özellikle fiilen çalışmadığı halde sigorta primi yatırılan kişiler, tabela şirketleri üzerinden yapılan bildirimler ve kısa süreli şüpheli sigorta girişleri mercek altına alındı. Kurum, dijital veri analizi ile şüpheli kayıtları inceleyerek usulsüzlükleri tespit ediyor.
Denetimler sahte sigorta ve hatır sigortasına odaklandı
SGK tarafından yürütülen yeni denetim sürecinde, gerçekte çalışmayan kişilerin sigortalı gösterilmesiyle elde edilen emeklilik hakları ayrıntılı şekilde inceleniyor. Yapay zekâ destekli sistem, sigorta giriş çıkış tarihleri, prim ödeme düzeni ve iş yeri hareketlerini karşılaştırarak olağan dışı durumları tespit ediyor.
Bu kapsamda özellikle kısa süreli sigorta girişleri, faaliyet göstermeyen şirketler üzerinden yapılan bildirimler ve çalışan sayısı ile iş yeri kapasitesi arasında uyumsuzluk bulunan kayıtlar denetim kapsamına alındı.
e-Devlet hizmet dökümündeki kodlar uyarı niteliği taşıyor
Denetim sürecinden etkilenip etkilenmediğini öğrenmek isteyen vatandaşlara e-Devlet üzerinden hizmet dökümlerini kontrol etmeleri öneriliyor. SGK sisteminde yer alan bazı harf kodları ise inceleme sürecine ilişkin önemli ipuçları veriyor.
Hizmet dökümünde görülen “K” kodu iş yerinin inceleme altında olduğunu, “Ş” kodu usulsüzlük şüphesini, “S” kodu ise sahte sigortalılığın kesinleştiğini ifade ediyor. Özellikle “S” kodu bulunan kayıtların geçersiz sayıldığı ve bu primlere dayalı emeklilik haklarının iptal edildiği belirtiliyor.
Emekli maaşları kesiliyor, ödemeler geri istenebiliyor
Denetimlerde sahte sigortalılık tespit edilen kişiler için yalnızca emeklilik iptali uygulanmıyor. SGK, daha önce ödenen emekli maaşlarının ve sağlık hizmeti giderlerinin yasal faiziyle birlikte geri ödenmesini talep edebiliyor.
Bu durum bazı vatandaşlar için yüksek miktarda geri ödeme yükümlülüğü doğurabiliyor. Kurum, usulsüz kazançların geri alınması için idari işlemlerin yanı sıra hukuki süreçleri de devreye sokabiliyor.
Hukuki süreç ve icra işlemleri gündeme gelebiliyor
Yetkililer, sahte sigorta işlemlerinin tespit edilmesi halinde resmi belgede sahtecilik suçlamasıyla adli süreçlerin başlatılabileceğini belirtiyor. Geri ödeme yapılmaması durumunda ise icra ve haciz işlemlerinin uygulanabileceği ifade ediliyor.
SGK yetkilileri, vatandaşların mağduriyet yaşamaması için sigorta hizmet dökümlerini düzenli olarak kontrol etmelerini ve şüpheli durumlarda kuruma başvurmalarını tavsiye ediyor.
