Sayıştay’ın Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) denetim raporu, kamu ve özel sektöre ilişkin dikkat çekici usulsüzlükleri gözler önüne serdi. Rapora göre emeklilik veya yaşlılık aylığı alan bazı kişiler, bu aylıkları kesilmeden kamu kurumlarında görev yapmaya devam ediyor. Ayrıca bazı özel hastanelerin, hastalardan Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından belirlenen SUT fiyatlarının çok üzerinde ücretler talep ettiği tespit edildi.
Kamuda “Çifte Maaş” ve Kira Usulsüzlüğü
Denetimde, emeklilik veya yaşlılık aylığı kesilmeden kamu kurum ve kuruluşlarında görev alan personel tespit edildi. Mevzuata göre bu durumda aylığın durdurulması ve borç çıkarılması gerekirken, birçok dosyada aylıkların ödenmeye devam ettiği görüldü. SGK bazı kişiler için sonradan aylık kesme ve borç çıkarma işlemleri başlatsa da, pek çok dosyada bu işlemler yapılmadı.
Raporda ayrıca, SGK’nın kiraya verdiği taşınmazlara ilişkin usulsüzlükler de ortaya konuldu. Normalde 1 yıllık sözleşmeyle kiralanması gereken taşınmazların, 15, 28, 33 hatta 47 yıl boyunca aynı kiracılarla yenilenmeden kullanıldığı belirlendi. Kira bedellerinin rayiç değerlere göre güncellenmediği ve teminatların artırılmadığı da tespitler arasında yer aldı.
SGK’da GSS Primi ve Tahsilat Sorunları
Yaşlılık aylığı alan bazı kişilere hatalı Genel Sağlık Sigortası (GSS) primi tahakkuk ettirildi. Sahte işyerlerinde sigortalı olarak gösterilen kişilere ise GSS primi çıkarılmadı. Kurumun icraya verdiği 274,5 milyar liralık alacağın sadece yüzde 37,25’i tahsil edilebildi. Haciz işlemi uygulanan araçların yüzde 92’sinde haciz şerhi bulunmasına rağmen, yalnızca yüzde 6,22’sine yakalama şerhi konuldu.
Özel Hastanelerde “Fazla Ücret” Senaryosu
Sayıştay’ın en dikkat çekici bulgularından biri de özel sağlık kuruluşlarının hastalardan fazladan para alma yöntemleri oldu. SGK ile anlaşmalı özel hastanelerin, hastaları “SGK kapsamında değil” diyerek ücretli hasta statüsünde kabul ettiği örnekler raporda yer aldı.
Bir vakada, endometriyoma ve endometriyozis ameliyatı için hastadan 120 bin TL ilave ücret alındı. Oysa bu operasyon SGK kapsamında ve en fazla 15 bin TL ek ücret talep edilebiliyordu. Hastane, olası 45 bin TL ceza riskini göze alarak hastadan aldığı ücretle 73 bin TL’den fazla kazanç sağladı.
Cezalar Caydırıcı Değil
Raporda, SGK’nın özel hastanelere uyguladığı ceza tutarının yetersiz kaldığı vurgulandı. 2024’te 31 bin 692 TL olan ceza tutarı, 2025’te 45 bin 614 TL’ye çıkarılsa da, yüksek ek ücret talepleri karşısında caydırıcılığın düşük olduğu ifade edildi.
Uzmanlardan Çağrı: Etkin Denetim ve Şeffaflık
Sayıştay’ın tespitleri, hem kamudaki çifte maaş uygulamaları hem de özel sağlık kuruluşlarının fazla ücret taleplerinin önlenmesi için daha etkin denetim ve yasal düzenleme yapılması gerektiğini ortaya koyuyor. Uzmanlar, cezaların artırılması ve denetimlerin sıkılaştırılması gerektiğini vurguluyor.
Bu kapsamlı rapor, kamu kaynaklarının korunması, vatandaşın sağlık harcamalarının şeffaflığı ve sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği için önemli bir uyarı niteliği taşıyor.
