Lise veya üniversite eğitimini tamamlayan gençlere tanınan 2 yıllık ücretsiz sağlık hizmeti hakkı, 2025 yılı itibarıyla milyonlarca gencin en çok merak ettiği konular arasında yer alıyor. Genel Sağlık Sigortası (GSS) kapsamında sunulan bu destek, belirli yaş sınırları ve süre koşullarına tabi. Peki, GSS primi ödemeden kimler sağlık hizmetlerinden yararlanabilir? Gelir testi nasıl yapılır? Hangi durumda prim ödemesi başlar?
İşte, yeni mezun gençlerin sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanabilmesi için bilmesi gereken tüm detaylar…
Mezun Gençlere 2 Yıl GSS Primsiz Sağlık Hizmeti Hakkı
Lise, meslek lisesi veya üniversite eğitimini tamamlayan gençler, mezuniyet tarihlerinden itibaren 2 yıl boyunca genel sağlık sigortası primi ödemeden sağlık hizmetlerinden faydalanabiliyor. Ancak bu sürenin mutlak olarak 2 yıl sürmesi, gençlerin yaşına bağlı olarak değişebiliyor. Çünkü GSS desteği, yaş sınırları çerçevesinde sonlanıyor.
Lise ve dengi okul mezunları için bu yaş sınırı 20; üniversite mezunları içinse 25 olarak belirlenmiş durumda. Yani, her mezun genç iki yıl boyunca bu haktan yararlanamıyor. Yaş sınırını aşanlar, süresi dolmasa bile ücretsiz sağlık hizmetinden çıkarılıyor.
Örnek Hesaplama: Yaş Sınırı GSS Hakkını Nasıl Etkiler?
Örneğin, 1 Eylül 2001 doğumlu bir genç, 2025 yılı Haziran ayında üniversiteden mezun olmuşsa, yaş sınırı nedeniyle bu haktan yalnızca 31 Ağustos 2026’ya kadar yararlanabilir. Çünkü 1 Eylül 2026’da 25 yaşını doldurmuş olacak ve sistem bu tarihten sonra primsiz sağlık hizmeti erişimini otomatik olarak sonlandıracak.
Dolayısıyla 2 yıllık süreden daha kısa bir sürede GSS desteği sona erebilir. Bu yüzden mezuniyet tarihi kadar doğum tarihi de sistemde kritik öneme sahiptir.
Süre Bitti, İşe Giremedi: GSS Primi Ne Kadar?
2 yıllık süre dolduğunda veya yaş sınırı aşıldığında ve kişi herhangi bir işte çalışmıyorsa, GSS kapsamından çıkmamak için aylık prim ödemesi yapması gerekir. 2025 yılı itibarıyla bu prim tutarı 780,17 TL olarak belirlenmiştir.
Bu primi ödemeyen gençler, sosyal güvenlik kapsamında sağlık hizmetlerinden faydalanamaz. Ancak bu ödemeden muaf tutulma imkânı da mevcut: gelir testi.
Gelir Testi ile Prim Ödemeden Sağlık Hizmeti Alınabilir
Gelir durumu düşük olan gençler, GSS primi ödemekten muaf tutulabilir. Bunun için gelir testi yapılması gerekiyor. Gelir testi başvurusu, kişinin ikametgah adresinin bağlı olduğu Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı (SYDV) aracılığıyla gerçekleştirilir.
Gelir testinde, hane içinde kişi başına düşen gelir 2025 yılı için belirlenen asgari ücretin üçte birinden düşükse (yani 8.668,50 TL / 3 = 2.889,50 TL altındaysa), prim ödemeleri devlet tarafından karşılanır ve kişi sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanmaya devam eder.
Daha Önce Reddedildiyse Tekrar Başvurabilirsiniz
Geçmişte yapılan bir gelir testinde GSS primi ödeme zorunluluğu çıkmış olabilir. Ancak gelir durumu değiştiyse (örneğin işsizlik, gelir kaybı vb.), tekrar gelir testi yapılabilir. Bu durumda mevcut hane gelir durumu dikkate alınarak yeni bir değerlendirme yapılır.
Yani işsiz kalan, haneye giren gelir azalan ya da bağımsız yaşamaya başlayan gençler tekrar başvurarak GSS yükümlülüğünden kurtulabilir.
Kimler Otomatik GSS Kapsamındadır?
Türkiye’de ikamet eden 18 yaş üstü herkes, bir işte çalışmasa dahi genel sağlık sigortasına dahil olmak zorundadır. Ancak bir işte çalışan, kendi sigortasını ödeyen ya da ailesi üzerinden sağlık güvencesi olan kişiler zaten GSS kapsamındadır ve ayrıca prim ödemesi gerekmez.
Bu nedenle mezuniyet sonrası ne işte çalışan ne de bir sigorta kapsamına giren gençler için GSS primi ödeme yükümlülüğü başlar. Bu durumdaki gençler ya gelir testi yaptırmalı ya da doğrudan prim ödemeye başlamalıdır.
Özetle:
