16 Mayıs'ta İstanbul'da gerçekleşen ilk tur müzakerelerde sağlanan esir takası sonrası, Rusya şimdi ikinci tur görüşmeler için yeniden aynı adresi öneriyor. Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un açıklamasına göre, Rusya, Ukrayna’ya 2 Haziran’da İstanbul’da yeniden bir araya gelmeyi teklif etti. Moskova’nın çağrısı, barışa dair umutları yeniden gündeme taşırken; Ankara’nın sürece yönelik diplomatik rolü bir kez daha öne çıkıyor.
Barış görüşmeleri neden yeniden İstanbul’da yapılmak isteniyor?
İstanbul, tarafların doğrudan ve sonuç doğurucu temaslarda bulunabildiği nadir zeminlerden biri olarak görülüyor. Lavrov, yaptığı yazılı açıklamada Türkiye, ABD ve Suudi Arabistan’ın desteğiyle sürecin yeniden şekillendiğini belirtti. Lavrov, "Vladimir Medinskiy başkanlığındaki heyetimiz, hazırlanan barış memorandumu ile 2 Haziran’da İstanbul’da yeniden müzakerelere hazırdır" dedi.
Hatırlanacağı üzere, 16 Mayıs’ta İstanbul’da gerçekleşen ilk turda taraflar arasında 1000’e karşı 1000 kişilik kapsamlı bir esir takası yapılmıştı. Rusya, bu sürecin barışa giden yolda bir temel oluşturduğunu savunuyor.
Türkiye'nin rolü ve Moskova'nın teşekkür mesajı
Rusya, Türkiye’ye olan güvenini kamuoyuna açık şekilde tekrar dile getirdi. Lavrov, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Moskova ziyaretine atıfla, “Türk ortaklarımıza misafirperver platform sağladıkları için minnettarız” ifadelerini kullandı. Bakan Fidan ile Lavrov arasında bugün gerçekleştirilen telefon görüşmesinde de barış süreci detaylı biçimde ele alındı.
Ukrayna’dan ilk yanıt geldi: “Hazırız, ancak belge elimize ulaşmadı”
Rusya’nın teklifine Ukrayna cephesi temkinli bir yanıt verdi. Ukrayna Savunma Bakanı Rüstem Ümerov, yeni tur müzakerelere hazır olduklarını, ancak Rusya’nın hazırladığı memorandumun henüz kendilerine ulaşmadığını açıkladı. Ümerov ayrıca, Ukrayna tarafının kendi hazırlık metnini Rusya ile paylaştığını duyurdu.
Trump’tan sürpriz çıkış: “Gerekirse üçlü görüşmeye hazırım”
ABD Başkanı Donald Trump da gelişmelere dair açıklamalarda bulundu. Barış sürecine katkı sunmak için, gerekirse Vladimir Putin ve Volodimir Zelenski ile üçlü bir görüşme yapmaya hazır olduğunu belirten Trump, “Eğer bizimle oynamaya kalkarlarsa farklı bir tepki veririz” ifadelerini kullandı.
Bu açıklamaya yanıt, Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov’dan geldi. Trump’ın sürece katkısını olumlu bulduklarını belirten Peskov, “Barış için çaba sarf eden herkese açığız. Ancak böyle bir görüşme, tarafların somut mutabakatları üzerine kurulmalı” dedi.
Müzakere süreci ne aşamada?
Kremlin, İstanbul’daki ilk tur müzakerede hazırlanan bir taslak üzerinden ilerlenildiğini ve bu taslağın yakında kamuoyuna açıklanacağını belirtti. Sözcü Peskov, geçici ateşkes ihtimalinin de gündemde olduğunu belirterek, “Barış koşullarının listelendiği bir belge hazırlanıyor” açıklamasını yaptı. Ancak aynı zamanda, Rusya’nın “özel askeri operasyonlarının” sahada sürdüğünü de vurguladı.
İstanbul’un diplomatik konumu yeniden öne çıkıyor
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski de Türkiye’nin, İsviçre ve Vatikan ile birlikte müzakere için en gerçekçi ev sahipleri arasında olduğunu ifade etti. Malta ve bazı Afrika ülkelerinden gelen teklifler değerlendirilse de, tarafların uzlaşısı İstanbul’u yeniden masaya getirdi.
Sırada ne var?
Şimdi gözler Ukrayna’nın resmi yanıtında. Eğer Kiev yönetimi Rusya’nın İstanbul teklifini kabul ederse, 2 Haziran’da ikinci tur görüşmeler Beşiktaş sahilindeki Dolmabahçe ofisinde veya benzeri bir güvenli alanda gerçekleşebilir. Görüşmelerin kapsamının, esir takasının ötesine geçerek, geçici ateşkes ve siyasi çözüm başlıklarını içermesi bekleniyor.
Barışa dair umutlar henüz kırılmadı. Ancak her adım, tarafların masaya ne kadar ciddi ve hazırlıklı oturacağına bağlı olacak. İstanbul bu kez sadece bir şehir değil; savaş ve barış arasında sıkışmış dünyanın gözünü çevirdiği bir diplomasi sahnesi.
