23 Nisan'da İstanbul'da meydana gelen 6.2 büyüklüğündeki deprem sonrası gözler yeniden Marmara Fayı'na çevrildi. Depremin ardından değerlendirmelerde bulunan Jeoloji Uzmanı Prof. Dr. Osman Bektaş, özellikle Avcılar segmentine dikkat çekerek, bu bölgenin risk durumunun sanılandan daha düşük olabileceğini açıkladı.
Avcılar segmenti neden kırılmadı?
Bektaş, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “İstanbul tehlikede mi?” sorusuyla başladığı paylaşımında, 6.2’lik depremin İstanbul’a stres transferi yaptığını ancak Avcılar segmentinde kırılma yaşanmadığını belirtti. Segmentin kırılmama nedenini üç farklı olasılıkla açıkladı:
-
Gerilmelerin az olması,
-
Fayın sürünme (creep) özelliği taşıması,
-
Fayın kilitli olması.
Creep durumunda fay hatları, yeterli enerjiyi biriktirmeden sürekli yavaş hareket ettiği için büyük deprem üretme olasılığı azalıyor. Ancak fay kilitliyse, bu enerjinin birikerek daha büyük depremler oluşturma ihtimali doğabiliyor.
Avcılar segmenti tehlike seviyesinde nerede duruyor?
Bektaş, önceki bilimsel çalışmalara atıfta bulunarak, Avcılar segmentinin yüzeye çok yakın kilitlenmiş olduğunu ve yılda yaklaşık 5 mm’lik bir sürüklenme gösterdiğini ifade etti. 2023 yılında yapılan araştırmaların, bu segmentin kilitli durumda olabileceğini öne sürdüğünü ancak 2016 ve 2019 tarihli diğer çalışmalarda creep davranışının daha olası olduğunu vurguladı.
Bu değerlendirmeler doğrultusunda, 6.2 büyüklüğündeki depremin Avcılar segmentinin davranış biçimini adeta test ettiğini belirten Bektaş, mevcut verilere göre bu segmentin İstanbul için daha az riskli olabileceği yönünde görüş bildirdi.
Deprem sonrası hangi veriler ön plana çıkıyor?
Bektaş’ın dikkat çektiği önemli detaylardan biri de Tekirdağ'dan Avcılar'a doğru uzanan ana fay kolundaki sismik hareketlilik. Bu bölgede creep ile tam akma derinliği arasındaki dengenin, deprem üretme kapasitesini doğrudan etkilediği ifade ediliyor. Bektaş, sığ akma derinliğinin creep olasılığını artırdığını, bunun da İstanbul için tehdit düzeyini azaltabileceğini söyledi.
Uzmanlar neye dikkat çekiyor?
Her ne kadar Avcılar segmentinin kısa vadede büyük risk taşımadığı ileri sürülse de, bilim insanları İstanbul’un genelinde deprem hazırlığının ertelenmemesi gerektiği konusunda uyarıyor. Çünkü Marmara Denizi’nin altındaki fay sistemleri hâlâ aktif ve kırılmamış birçok segment, olası bir büyük deprem için potansiyel taşıyor.
