Anayasa Mahkemesi (AYM), online alışveriş yapan milyonlarca tüketiciyi ilgilendiren önemli bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, e-ticaret platformlarını ayıplı mal nedeniyle doğan sorumluluktan muaf tutan yasal düzenlemeleri Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti.
2 Haziran 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan kararın yürürlüğe girmesiyle birlikte Trendyol, Hepsiburada, Amazon Türkiye, n11 ve benzeri pazar yeri platformları, belirli şartlarda ayıplı ürünlerden dolayı tüketiciye karşı doğrudan sorumlu tutulabilecek.
Mevcut sistemde sorumluluk yalnızca satıcıdaydı
Yürürlükteki düzenlemelere göre e-ticaret platformları, satış işlemlerine aracılık etmelerine, ödeme tahsil etmelerine ve teslimat süreçlerinde aktif rol almalarına rağmen ayıplı ürünlerden dolayı hukuki sorumluluk taşımıyordu.
Bu nedenle ayıplı mal ile karşılaşan tüketiciler yalnızca ürünü satan firmaya veya kişiye başvurabiliyordu. Satıcının faaliyetini sonlandırması, platformdan ayrılması, iflas etmesi veya ulaşılamaz hale gelmesi durumunda ise tüketiciler ciddi mağduriyet yaşayabiliyordu.
Dava bir tüketici uyuşmazlığından doğdu
Anayasa Mahkemesi'nin önüne gelen süreç, internet üzerinden satın alınan ayıplı bir ürün nedeniyle açılan manevi tazminat davasıyla başladı.
Dosyayı inceleyen Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi, uygulanmak zorunda olunan bazı yasal düzenlemelerin Anayasa'ya aykırı olduğu kanaatine vararak konuyu Anayasa Mahkemesi'ne taşıdı.
AYM, 12 Şubat 2026 tarihinde verdiği kararı 2 Haziran 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımladı.
İki ayrı düzenleme iptal edildi
Yüksek Mahkeme iki farklı kanunda yer alan hükümleri iptal etti.
İlk olarak 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 48. maddesindeki, aracı hizmet sağlayıcılarını ayıplı mala ilişkin tüketici haklarından ve tazminat taleplerinden muaf tutan düzenleme iptal edildi.
Ayrıca 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 9. maddesinde yer alan ve platformların satışa konu ürünlerden kaynaklanan hukuka aykırı durumlardan sorumlu tutulamayacağını düzenleyen hüküm de Anayasa'ya aykırı bulundu.
Kararlar oy çokluğuyla alınırken, Anayasa Mahkemesi Üyesi Ömer Çınar karşı oy kullandı.
AYM: Platformlar artık pasif aracı olarak görülemez
Kararın gerekçesinde e-ticaret platformlarının günümüzde yalnızca alıcı ile satıcıyı buluşturan pasif yapılar olmadığına dikkat çekildi.
AYM, birçok platformun ürün bilgilerine erişebildiğini, satıcı faaliyetlerini denetleyebildiğini, ödeme sistemlerini yönettiğini ve ticaret sürecinde aktif rol üstlendiğini belirtti.
Bu nedenle söz konusu platformların tamamen sorumsuz tutulmasının tüketicinin mülkiyet hakkı ve korunması ilkeleriyle bağdaşmadığı vurgulandı.
Tüketicinin korunmasız kalması Anayasa'ya aykırı bulundu
Mahkeme kararında özellikle satıcıya ulaşılamayan durumlarda tüketicilerin tamamen korumasız kalmasının ciddi bir hak kaybına yol açtığı ifade edildi.
AYM, devletin tüketiciyi koruma yükümlülüğüne dikkat çekerek mevcut düzenlemenin platformlar ile tüketiciler arasındaki dengeyi tüketici aleyhine bozduğunu değerlendirdi.
Kararda Anayasa'nın 5, 35 ve 172. maddelerinde güvence altına alınan hakların yeterince korunmadığı sonucuna ulaşıldı.
Karar hemen uygulanmayacak
Anayasa Mahkemesi, hukuki boşluk oluşmasını önlemek amacıyla iptal kararlarının derhal yürürlüğe girmemesine karar verdi.
Buna göre iptal edilen hükümler, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren dokuz ay sonra yürürlüğe girecek. Böylece kararın fiilen uygulanmaya başlaması Mart 2027'yi bulacak.
Bu süre içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin yeni bir yasal düzenleme hazırlaması ve platformların sorumluluk alanlarını yeniden belirlemesi bekleniyor.
Tüketiciler açısından ne değişecek?
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte ayıplı ürün nedeniyle zarar gören tüketiciler yalnızca satıcıya değil, ilgili e-ticaret platformuna da başvurabilecek.
Satıcının ortadan kaybolması, faaliyetini durdurması veya ulaşılamaması halinde tüketiciler doğrudan platformlardan hak talep edebilecek. Böylece özellikle küçük ve tanınmayan satıcılardan yapılan alışverişlerde tüketicilerin hukuki güvencesi önemli ölçüde artacak.
Trendyol ve Hepsiburada gibi platformları nasıl etkileyecek?
Türkiye'nin en büyük e-ticaret pazar yerleri arasında yer alan Trendyol, Hepsiburada, Amazon Türkiye, n11, ÇiçekSepeti, Kitapyurdu, İdefix ve D&R gibi platformlar binlerce bağımsız satıcıya ev sahipliği yapıyor.
AYM kararının ardından bu platformların satıcı kaynaklı ayıplı mal uyuşmazlıklarında tüketiciye karşı müteselsil sorumluluk üstlenmesinin önü açılmış oldu. Özellikle satıcının bulunamadığı veya yükümlülüklerini yerine getirmediği durumlarda platformlar da hukuki süreçlerin tarafı haline gelebilecek.
Karşı oyda maliyet uyarısı yapıldı
Karara karşı oy kullanan Anayasa Mahkemesi Üyesi Ömer Çınar ise farklı bir değerlendirmede bulundu.
Çınar, platformlara getirilecek yeni sorumlulukların maliyetleri artırabileceğini, bunun da ürün ve hizmet fiyatlarına yansıyabileceğini savundu. Ayrıca bazı platformların artan hukuki riskler nedeniyle piyasadan çekilebileceğini ve bunun rekabet ortamını olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.
E-ticarette yeni dönem başlıyor
Anayasa Mahkemesi'nin kararı, Türkiye'de e-ticaret hukukunda son yılların en önemli değişikliklerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Kararın yürürlüğe girmesiyle birlikte e-ticaret platformlarının satıcı denetimi, ürün güvenliği ve tüketici şikayetleri konusunda daha etkin rol üstlenmesi beklenirken, online alışveriş yapan milyonlarca tüketici açısından daha güçlü bir hukuki koruma mekanizmasının oluşacağı öngörülüyor.
