Türkiye’de gıda güvenliği ve çocukların beslenme alışkanlıklarını doğrudan etkileyecek kapsamlı bir düzenleme için hazırlanan kanun teklifi, önümüzdeki günlerde Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulmaya hazırlanıyor. Taslakta okul kantinlerinden ambalajlı ürün etiketlerine kadar birçok alanda yeni kurallar öngörülüyor.
Okul kantinlerinde ürün satışı yeniden düzenleniyor
Taslağa göre, okul öncesi, ilkokul ve ortaokullarda faaliyet gösteren kantin ve yemekhanelerde yalnızca Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen beslenme kriterlerine uygun ürünlerin satışına izin verilecek. Bu düzenleme, çocukların doğrudan eriştiği gıdaların içeriğini kontrol altına almayı hedefliyor.
Ayrıca “okul gıdası” logosu taşımayan ürünlerin kantinlerde bulundurulması tamamen yasaklanacak. Böylece yüksek şeker ve yağ içeren ürünlerin satışının sınırlandırılması ve daha dengeli beslenme alışkanlıklarının teşvik edilmesi amaçlanıyor.
“Okul gıdası” logosu yeniden gündemde
İlk olarak 2019 yılında gündeme gelen “okul gıdası” logosu uygulaması daha önce birkaç kez ertelenmişti. Yeni düzenleme ile bu uygulamanın zorunlu hale getirilmesi planlanıyor.
Bu adım, ebeveynlerin ve okul yönetimlerinin ürün seçimini daha bilinçli yapmasını sağlarken, üreticileri de belirlenen kriterlere uygun üretim yapmaya yönlendirecek.
Ambalajlı gıdalara renkli uyarı sistemi geliyor
Kanun teklifinde dikkat çeken bir diğer başlık ise yeni etiketleme sistemi oldu. Buna göre ambalajlı gıdaların üzerinde, nişasta bazlı şeker ve toplam yağ miktarını gösteren renkli uyarı ibareleri yer alacak.
Bu sistem sayesinde tüketicilerin ürünlerin besin değerlerini hızlı ve anlaşılır şekilde değerlendirmesi hedefleniyor. Etiketlerin sade ve dikkat çekici olması, özellikle çocuklar ve aileler için bilinçli tercih yapılmasını kolaylaştıracak.
Un üretiminde vitamin ve mineral zorunluluğu
Taslak sadece satış ve etiketleme ile sınırlı kalmıyor. Gıda üretiminde de önemli bir değişiklik öngörülüyor. Buna göre, tam buğday oranı yüzde 40’ın altında olan ekmeklik unlara vitamin ve mineral takviyesi zorunlu hale getirilecek.
Bu uygulama ile toplumda yaygın olarak görülen bazı besin eksikliklerinin azaltılması ve daha dengeli bir beslenme yapısının oluşturulması hedefleniyor.
Kurallara uymayana yüksek ceza uygulanacak
Düzenleme kapsamında yaptırımlar da net şekilde belirlenmiş durumda. Un zenginleştirme zorunluluğunu ihlal edenlere 500 bin TL, ambalajlı ürünlerde uyarı ibaresi bulundurmayanlara ise 200 bin TL idari para cezası uygulanacak.
Ayrıca kurallara aykırı ürünlere el konulması ve mülkiyetlerinin kamuya geçirilmesi de söz konusu olabilecek. Bu yaptırımların, uygulamanın etkinliğini artırması bekleniyor.
Su güvenliği ve halk sağlığı denetimleri artırılacak
Kanun teklifinde su güvenliği de önemli başlıklar arasında yer alıyor. Sağlık Bakanlığı denetimindeki sularda tespit edilen aykırılıkların bir yıl içinde tekrarlanması halinde daha ağır yaptırımlar uygulanacak.
Genel çerçevede düzenlemenin; çocukluk çağı obezitesiyle mücadele, sağlıklı nesiller yetiştirilmesi ve tüketicinin doğru bilgilendirilmesi gibi temel hedefler doğrultusunda hazırlandığı ifade ediliyor.
