Mesai saatleri dışında gönderilen WhatsApp mesajları, Teams görevleri ve gece e-postaları iş hukukunda yeni tartışmaları beraberinde getiriyor. Son dönemde verilen yargı kararları, dijital platformlar üzerinden verilen iş talimatlarının bazı durumlarda “fazla çalışma” kapsamında değerlendirilebileceğini ortaya koydu.
Mahkeme WhatsApp talimatlarını çalışma süresi saydı
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen yakın tarihli bir kararda, mesai saatleri dışında WhatsApp üzerinden iletilen iş talimatlarının çalışma süresi kapsamında değerlendirilebileceği belirtildi.
Mahkeme, işçiye fazla mesai ücreti ödenmesi gerektiğine hükmetti. Kararda özellikle iş emri niteliğindeki mesajlar, sürekli yazışma baskısı ve mesai sonrasında görev verilmesi önemli kriterler arasında gösterildi.
Dijital kayıtlar mahkemede delil olarak kullanılabiliyor
İş hukukçularına göre WhatsApp yazışmaları, Microsoft Teams kayıtları, Zoom toplantıları, e-posta trafiği ile sistem giriş-çıkış kayıtları fazla mesai davalarında delil olarak değerlendirilebiliyor.
Uzmanlar, işveren tarafından düzenli şekilde görev verilmesi, sürekli dönüş beklentisi oluşturulması ve gece saatlerinde çalışma talimatı gönderilmesinin işçinin fazla çalışma iddiasını güçlendirdiğini ifade ediyor.
Haftalık 45 saat sınırı kritik önem taşıyor
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararlarında da dijital kayıtların ve fiili çalışma düzeninin önemine dikkat çekiliyor.
4857 sayılı İş Kanunu’na göre haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla mesai kapsamında değerlendiriliyor. Fazla çalışma ücretinin ise normal saat ücretine göre yüzde 50 zamlı ödenmesi gerekiyor.
Uzaktan çalışma yeni tartışmaları beraberinde getirdi
Uzaktan çalışma sisteminin yaygınlaşmasıyla birlikte “mesainin ne zaman bittiği” sorusu da iş hayatında önemli tartışma başlıklarından biri haline geldi.
Birçok çalışan, akşam saatlerinde mesajlara cevap vermek zorunda kaldığını, hafta sonlarında iş takibinin sürdüğünü ve sürekli çevrimiçi kalma baskısı yaşadığını ifade ediyor. Uzmanlar, bu durumun tükenmişlik sendromu, psikolojik baskı ve iş-özel yaşam dengesinin bozulması gibi sorunları artırdığına dikkat çekiyor.
“Bağlantıyı kesme hakkı” gündemde
Fransa başta olmak üzere bazı Avrupa ülkelerinde uygulanan “right to disconnect” yani “bağlantıyı kesme hakkı” modeli Türkiye’de de tartışılmaya başlandı.
Bu modele göre çalışanların mesai saatleri dışında e-posta yanıtlama, telefon açma veya mesaj takip etme zorunluluğu sınırlandırılıyor. Çalışma hayatı uzmanları, Türkiye’de de uzaktan çalışma düzenine ilişkin yeni yasal adımların gündeme gelebileceğini değerlendiriyor.
