Türkiye’de kuru yemiş fiyatlarındaki sert yükseliş, tüketici alışkanlıklarını köklü biçimde değiştiriyor. Ankara Kurukahveciler ve Kuruyemişçiler Odası verilerine göre Antep fıstığı 1.700 TL, yerli ceviz 1.000 TL, fındık 900 TL, badem ise 1.100 TL seviyesine ulaştı. Bu rakamlar, fındık, fıstık, ceviz ve bademi adeta lüks tüketim grubuna taşıdı.
Fiyat artışının arkasında iklim değişikliğine bağlı kuraklık, döviz kurlarındaki yükseliş ve komisyoncuların etkisi bulunuyor. Yüksek maliyetler karşısında vatandaşlar, leblebi ve çekirdek gibi daha uygun fiyatlı ürünlere yöneliyor.
“Kuru Yemiş Artık Lüks Oldu”
Türkiye Gazetesi’ne konuşan Ankara Kurukahveciler ve Kuruyemişçiler Odası Başkanı Aytaç Sevimli, tüketicinin alım gücündeki sert düşüşe dikkat çekerek, “Eskiden vatandaşlar leblebi, çekirdek, fındık ya da karışık kuru yemiş alırdı. Artık insanlar sadece temel gıda maddelerine yöneliyor. Ben bile misafirliğe giderken kuru yemiş götüremez hale geldim” dedi.
Sevimli, bu durumun sadece tüketiciyi değil, esnafı ve üreticiyi de olumsuz etkilediğini belirtti. Özellikle özel günlerde ve misafirlikte ikram edilen kuruyemiş, birçok aile için ulaşılamaz bir ürün haline gelmeye başladı.
İthal Ceviz Yerli Üretimi Zorluyor
Ceviz ve bademdeki fiyat farklılıklarına değinen Sevimli, Türkiye’nin ithalata bağımlı hale geldiğini vurguladı. ABD’den ithal edilen cevizlerin, yerli cevizden daha ucuz olmasının üreticiyi zorladığını belirterek şunları söyledi:
“Bizim yerli cevizimiz hem lezzet hem vitamin bakımından daha kaliteli ama daha pahalı. Bunun nedeni geçmişte ceviz ağaçlarının kesilip mobilya sektörüne yönlendirilmesi. Çiftçi ürününden gelir elde edemeyince üretimden uzaklaştı. Bugün yerli badem de ithal bademden ve kajudan bile pahalı durumda.”
Üretim ve Fiyat İstikrarı İçin Destek Çağrısı
Kuruyemiş sektörü temsilcileri, devletin çiftçiyi desteklemesi ve yerli üretimi teşvik etmesi gerektiğini özellikle vurguluyor. Yerli üretimin artırılması ve ithalata bağımlılığın azaltılması, hem fiyat istikrarını sağlamak hem de üreticinin gelirini korumak açısından kritik görülüyor.
Aksi halde, hem üreticinin hem de tüketicinin kaybedeceği uyarısı yapılıyor. Sektör temsilcileri, sürdürülebilir üretim ve adil fiyat politikalarının, kuruyemişin yeniden geniş kitleler için ulaşılabilir olmasını sağlayacağını ifade ediyor.