Küresel gıda fiyatları, jeopolitik risklerin tedarik zincirlerinde yol açtığı aksaklıklar ve sıcak hava koşullarının üretim üzerindeki baskısıyla yükselişini sürdürdü. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün verilerine göre Gıda Fiyat Endeksi temmuz ayında aylık yüzde 0,6 artarak 131,1 puana çıktı ve Ocak 2023’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Tahıl, şeker ve bitkisel yağ fiyatlarındaki artışlar endeksteki yükselişte belirleyici olurken, et ve süt ürünlerindeki gerileme artışı sınırladı. Küresel gıda fiyatları buna rağmen Mart 2022’de görülen tarihi zirvenin yüzde 18,2 altında seyrediyor.
Tahıl fiyatlarında dikkat çeken artış
FAO Tahıl Fiyat Endeksi temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 3,4, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 6,9 artarak 113,8 puana yükseldi. Küresel buğday fiyatları aylık bazda yüzde 5,8, yıllık bazda ise yüzde 9,9 arttı.
Buğday fiyatlarındaki yükselişte Karadeniz’de ihracat akışında yaşanan kesintilerin devam etmesi ve ihracat altyapısına yönelik hasarların arz konusunda yarattığı endişeler etkili oldu. Küresel mısır fiyatları da ABD’nin bazı bölgelerinde görülen sıcak ve kurak hava ile enerji maliyetlerindeki artışın etkisiyle aylık bazda yüzde 3,6 yükseldi.
Bitkisel yağda dört yılın zirvesine yakın seyir
Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi temmuzda aylık bazda yüzde 3,7 artarak 195,7 puana çıktı. Böylece endeks Haziran 2022’den bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı.
Palm ve soya yağı fiyatlarında süren artış, küresel bitkisel yağ fiyatlarının yüksek kalmasında etkili oldu. Bu gelişme, temel gıda ürünlerinin üretim maliyetleri üzerindeki baskının devam ettiğini gösterdi.
Şeker fiyatları yüzde 5,6 yükseldi
Şeker Fiyat Endeksi temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 5,6 artarak 95 puana yükseldi. Buna karşın şeker fiyatları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8 daha düşük seviyede kaldı.
Aylık yükselişte Avrupa Birliği’nde uzun süredir etkili olan sıcak ve kurak havanın mahsul verimleri üzerindeki olası etkileri öne çıktı. Asya’daki önemli üretici ülkelerde El Nino koşullarının üretim beklentilerini olumsuz etkileyebileceğine ilişkin endişeler de fiyatları destekledi.
Et ve süt fiyatları geriledi
Et Fiyat Endeksi temmuz ayında aylık bazda yüzde 2,8 düşerek 127,7 puana geriledi. Buna rağmen endeks geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,8 artış gösterdi. Temmuz ayındaki gerileme, et fiyatlarında yılın ilk aylık düşüşü olarak kayıtlara geçti.
Süt Fiyat Endeksi ise aylık bazda yüzde 0,8, yıllık bazda yüzde 24,8 düşerek 116,2 puana indi. Süt ürünlerinde nisan ayında başlayan düşüş eğilimi temmuz ayında da devam etti.
