Kurban Bayramı’na sayılı günler kala, kurban ibadetini yerine getirmek isteyen vatandaşlar için dikkat edilmesi gereken dini ve vicdani sorumluluklar yeniden gündeme geldi. Diyanet İşleri Başkanlığı, hem kurbanlık hayvanların refahı hem de ibadetin usulüne uygun yerine getirilmesi açısından önemli uyarılar yayımladı. 2025 yılı Kurban Bayramı öncesinde kamuoyuyla paylaşılan açıklamalarda, özellikle kesim öncesi hazırlıklar, kesim anı ve sonrasına ilişkin çok net kurallar sıralandı.
Başkanlığın açıklamasında, kurbanlık hayvanların canlı bir varlık olduğu ve bu bilinçle hareket edilmesi gerektiği özellikle vurgulandı. Hayvanların strese girmesine neden olacak her türlü davranıştan uzak durulması, kesim öncesi ve kesim alanına taşınırken gösterilecek muamelede hayvan haklarına uygunluk temel ilke olarak öne çıktı.
Kurbanlık hayvana eziyet etmek dini açıdan neden sakıncalı?
Diyanet, hayvanın acı çekmesine, korkmasına veya strese girmesine neden olacak her davranışın hem insani hem de İslami açıdan kabul edilemez olduğuna dikkat çekti. Özellikle hayvanların bir diğerinin kesimini görecek şekilde sıraya dizilmesi veya kesimden önce bıçakların bileme işlemlerinin hayvanın gözünün önünde yapılması kesinlikle önerilmiyor. Bu tür davranışların, hayvanın yaşadığı travmayı artırdığı ve bunun İslam’ın merhamet anlayışıyla bağdaşmadığı ifade edildi.
Kurban kesiminde besmelenin önemi ve doğru boğazlama usulü
Kurban kesimi sırasında besmele çekmenin farz olduğu hatırlatıldı. Diyanet, kurbanın şer’i kesim olarak kabul edilebilmesi için yemek ve nefes borularıyla birlikte iki atardamardan en az birinin kesilmesinin şart olduğunu bildirdi. Bu işlemin hayvanı incitmeden, eğitimli ve ehil kişiler tarafından yapılması gerektiğinin altı çizildi.
Özellikle omuriliğin, kan akışı tamamlanmadan kesilmesinin dini literatürde “mekruh” kabul edildiği ve bundan kaçınılması gerektiği belirtildi. Aynı şekilde hayvanın tamamen can vermesi beklenmeden başının ayrılması, derisinin yüzülmeye başlanması ya da herhangi bir işlem yapılması da dinen uygun bulunmuyor.
Hijyen, güvenlik ve çevresel hassasiyetler unutulmamalı
Sadece dini kurallara değil, toplum sağlığına da dikkat çeken açıklamalarda, kurban kesim alanlarında gerekli temizlik ve güvenlik önlemlerinin mutlaka alınması gerektiği vurgulandı. Kesimi gerçekleştiren kişilerin hem kendileri hem de çevredekiler için olası kazalara karşı dikkatli olmaları, ortamın hijyenik koşullarda hazırlanması gerektiği belirtildi.
Kurban kesiminin gelişigüzel yerlerde değil, belediyeler tarafından belirlenen ruhsatlı ve uygun alanlarda yapılması çağrısında bulunulurken, çevre temizliğine ve atıkların doğru şekilde bertaraf edilmesine yönelik toplumsal duyarlılık hatırlatıldı.
