Türkiye’de Müslüman feminist kimliğiyle tanınan Konca Kuriş, kadın hakları savunusuyla dikkat çekmiş, radikal grupların hedefi haline gelmişti. 1998 yılında kaçırılan Kuriş’in cesedi 2000 yılında bir hücre evinde bulundu. Peki, Konca Kuriş kimdir, evli mi, çocuğu var mı? Onu kim, neden öldürdü?
Konca Kuriş kimdir, neden ve kim tarafından öldürüldü? Kadın hakları savunucusu Müslüman feminist Kuriş’in hayatı, biyografisi ve trajik ölümüyle ilgili tüm detaylar haberimizde.
Konca Kuriş kimdir?
Konca Kuriş, 1961 yılında Gaziantep’te doğmuş, Türkiye'de özellikle İslam'da kadın haklarını savunan görüşleriyle tanınan bir araştırmacı-yazar ve aktivistti. Müslüman bir feminist olarak, kadınların din içindeki yerini sorgulayan cesur söylemleriyle dikkat çekti.
Hukuk fakültesi mezunu olan Kuriş, çalışmalarını kadın hakları, dini yorumlar ve İslam’ın modern toplumdaki yeri üzerine yoğunlaştırdı. Konferanslar verdi, yazılar yazdı, röportajlar yaptı ve kadınların dini baskılara karşı bilinçlenmesi için mücadele etti.
Konca Kuriş evli miydi, çocuğu var mıydı?
Evet, Konca Kuriş evliydi. Eşi Orhan Kuriş ile birlikte Mersin'de yaşıyordu. Çiftin birkaç çocuğu vardı. Kuriş’in ailesi, onun kaçırıldığı ve öldürüldüğü dönemde sessiz ama yoğun bir mücadele verdi. Özellikle eşi, kamuoyunun dikkatini çekebilmek için pek çok kez açıklamada bulundu.
Konca Kuriş ne zaman ve nasıl kaçırıldı?
16 Temmuz 1998’de, Mersin’deki evinin önünde, eşi Orhan Kuriş’in yanında yürürken Türkiye Hizbullahı mensuplarınca kaçırıldı. O tarihten itibaren 555 gün boyunca kendisinden haber alınamadı. Ailesi ve insan hakları örgütleri, onun bulunması için çaba harcadı ancak sonuç alınamadı.
Konca Kuriş’i kim öldürdü?
Konca Kuriş, Türkiye Hizbullahı tarafından kaçırılmış ve öldürülmüştür. Örgüt, Kuriş’i İslam’a ve Kur’an’a karşı geldiği iddiasıyla hedef aldı. İslam’ın dogmatik yorumlarını eleştiren, kadınların dini alanda daha aktif ve özgür olması gerektiğini savunan görüşleri, onu radikal dini grupların düşmanı haline getirdi.
Kaçırılmasının ardından 38 gün boyunca ağır işkencelere maruz kalan Kuriş’in bu süreçte ifadesi alındı ve bazı görüntüler örgüt tarafından kaydedildi. Bu işkenceli sorgular sırasında Kuriş’e fikirlerinden vazgeçmesi için baskı yapıldığı ortaya çıktı.
Konca Kuriş’in cesedi nerede bulundu?
23 Ocak 2000 tarihinde, Konya’nın Meram ilçesinde bulunan bir Hizbullah hücre evine düzenlenen operasyon sırasında Kuriş’in cesedi bulundu. Ceset evin bodrum katına gömülmüş haldeydi. Yapılan otopside, ölümünün yaklaşık 8 ila 10 ay önce gerçekleştiği belirlendi. Bu da onun 1999’un ortalarında hayatını kaybettiğini gösteriyor.
Neden hedef alındı?
Konca Kuriş’in hedef alınmasının başlıca nedeni, İslam’ın kadınlara yönelik uygulamalarına yönelik eleştirileriydi. Kadınların örtünmesi, dini eğitimdeki rolü, camideki konumu gibi konularda özgürlükçü bir dil kullanan Kuriş, bu tavrıyla radikal grupların şiddetli tepkisini çekti.
Kuriş, sadece dini yorumlarıyla değil, aynı zamanda kadınların sesini duyurması için verdiği mücadeleyle de ön plandaydı. Bu nedenle onun kaçırılması ve öldürülmesi, Türkiye’de ifade özgürlüğü ve kadın hakları mücadelesi açısından bir kırılma noktası olarak görülüyor.
Konca Kuriş'in ölümü sonrası ne oldu?
Kuriş’in cesedinin bulunmasıyla birlikte Türkiye’de büyük yankı uyandı. İnsan hakları örgütleri, medya ve kamuoyu, bu olayla birlikte radikal dinci yapılanmaların gerçek yüzünü bir kez daha görmüş oldu. Konca Kuriş’in öldürülmesi, sadece bir cinayet değil, aynı zamanda düşünceye karşı işlenmiş bir suç olarak nitelendirildi.
Konca Kuriş’in mirası ve etkisi
Konca Kuriş, kadınların dini alandaki varlığına dair Türkiye’de ilk sistematik sorgulamaları yapan isimlerden biriydi. Müslüman kadınların sadece sosyal yaşamda değil, dini yapılar içinde de eşit bireyler olması gerektiğini savundu.
Onun fikirleri, ölümünden sonra da birçok kadın aktiviste ve akademisyene ilham oldu. Bugün hâlâ, kadın hakları savunucuları ve İslam içi reformist yaklaşımlarda Kuriş’in adı sıkça anılmaktadır.
