Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıkladığı 2024 yılı Sera Gazı Envanteri verilerine göre, Türkiye’nin toplam sera gazı emisyonu bir önceki yıla göre yüzde 5,3 artışla 584,5 milyon ton CO₂ eşdeğerine yükseldi. Veriler, kişi başına düşen emisyon miktarında da artış yaşandığını ortaya koydu.
Kişi başı emisyon 34 yılda yüzde 60’tan fazla arttı
1990 yılında kişi başına düşen emisyon miktarı 4,2 ton seviyesindeyken, bu rakam 2023 yılında 6,5 tona, 2024 yılında ise 6,8 tona çıktı. Böylece kişi başına düşen karbon ayak izinin uzun vadede belirgin şekilde arttığı görüldü.
Artış eğilimi, nüfus artışı ve ekonomik faaliyetlerle birlikte emisyon yoğunluğunun da yükseldiğine işaret ediyor. Bu tablo, iklim politikaları açısından mevcut hedeflerle uyumun tartışılmasına neden oluyor.
Emisyonların büyük bölümü enerji sektöründen kaynaklandı
Sektörel dağılım incelendiğinde, toplam emisyonun yüzde 71,8’inin enerji sektöründen kaynaklandığı görüldü. Enerji üretimi ve tüketimi, emisyon artışında belirleyici unsur olmaya devam etti.
Enerji sektörünü yüzde 12,9 ile endüstriyel işlemler ve ürün kullanımı, yüzde 12,6 ile tarım ve yüzde 2,6 ile atık sektörü takip etti. Bu dağılım, enerji politikalarının emisyon üzerindeki ağırlığını ortaya koyuyor.
Sanayi ve enerji kaynaklı artış dikkat çekti
Enerji sektöründe emisyonlar 1990 yılına göre yüzde 192,3 artarak 419,9 milyon ton CO₂ eşdeğerine ulaştı. Endüstriyel işlemler kaynaklı emisyonlar ise aynı dönemde yüzde 227,6 artışla 75,7 milyon tona yükseldi.
Tarım sektöründe emisyonlar 73,5 milyon ton olarak hesaplanırken, atık sektörü emisyonları bir önceki yıla göre yüzde 3,9 artışla 15,4 milyon tona çıktı. Bu veriler, sanayi ve üretim faaliyetlerindeki artışın çevresel etkisini ortaya koyuyor.
Metan ve azot oksit emisyonlarında tarım öne çıkıyor
Gaz türlerine göre yapılan değerlendirmede karbondioksit emisyonlarının yüzde 85,9’unun enerji sektöründen kaynaklandığı belirlendi. Metan emisyonlarında ise tarım sektörü yüzde 62 ile ilk sırada yer aldı.
Hayvancılıktan kaynaklanan enterik fermantasyon, toplam metan salınımının yüzde 53,6’sını oluşturdu. Diazotmonoksit emisyonlarının ise yüzde 77,8’inin tarımsal faaliyetlerden, özellikle toprak kullanımından kaynaklandığı tespit edildi.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun bir sonraki kapsamlı sera gazı envanteri verilerini Mart 2027’de açıklaması bekleniyor.
