Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanamayan bir vatandaş, Kamu Denetçiliği Kurumu’nun (KDK) devreye girmesiyle hem emekli aylığına kavuştu hem de geriye dönük maaşlarını aldı. Prim transferi sorunu nedeniyle emeklilik hakkı ertelenen başvurucunun mağduriyeti, KDK’nin girişimiyle çözüldü.
2023 yılında EYT düzenlemesiyle emekli olmak isteyen vatandaşın başvurusu, yaklaşık 20 ay sonra Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından reddedildi. Gerekçe olarak, 4/a’dan 4/b’ye yapılan prim transferi sonucunda, gerekli prim gün sayısının sağlanamadığı ifade edildi. Ancak başvurucu, 2005’ten bu yana 4/a statüsünde kesintisiz çalıştığını ve 4/b sigorta koluyla ilgili hiçbir bilgilendirme almadığını belirterek, durumu Kamu Denetçiliği Kurumu’na taşıdı.
KDK’nin yaptığı değerlendirme sonucunda, vatandaşın emeklilik sürecinde yaşanan aksaklığın çözülmesi için SGK ile irtibata geçildi. Yapılan görüşmelerin ardından SGK, emeklilik işlemlerinin yeniden başlatıldığını ve birikmiş tüm emekli maaşlarının başvurucunun hesabına yatırıldığını KDK’ye bildirdi.
Prim transferi neden emeklilik hakkını etkiledi?
Türkiye’de sigortalılık statüsüne göre (4/a – işçi, 4/b – esnaf) primlerin ayrı ayrı değerlendirilmesi ve bazı durumlarda bir statüden diğerine transfer edilmesi gerekebiliyor. Bu süreçte eksik ya da hatalı hesaplamalar, emeklilik hakkının ertelenmesine yol açabiliyor. İlgili vatandaş da bu tür bir hesaplama sorunu nedeniyle emekli olamamıştı.
KDK'nin çözüm mekanizması nasıl işledi?
KDK, başvuruyu inceledikten sonra SGK ile iletişime geçerek dostane çözüm yolunu devreye soktu. SGK ise hatalı prim değerlendirmesini düzelterek emeklilik işlemlerini tamamladı. Böylece hem hukuki bir süreç başlatılmadan mağduriyet giderilmiş oldu hem de vatandaş uzun süre beklediği emekli maaşını geriye dönük şekilde alabildi.
Benzer durumda olanlar ne yapmalı?
Uzmanlar, benzer mağduriyet yaşayan kişilerin SGK’ya yazılı başvuru yapmasının ardından çözüm alınamaması halinde Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurabileceklerini belirtiyor. Özellikle prim transferi, sigorta kolu değişikliği ve sistemsel hatalar nedeniyle ortaya çıkan sorunlar, KDK tarafından sıkça değerlendirilen başvuru konuları arasında yer alıyor.
Bu gelişme, EYT düzenlemesinden yararlanamayan bazı kişilerin, doğru idari kanallara başvurmaları halinde emeklilik haklarına kavuşabileceklerini bir kez daha ortaya koydu. KDK’nin bu tür bireysel mağduriyetlerde oynadığı arabuluculuk rolü ise dikkat çekmeye devam ediyor.
