Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği ile Akademetre Research tarafından hazırlanan 2025 AVM Endeksi raporu açıklandı. Raffles İstanbul’da düzenlenen toplantıda paylaşılan verilere göre, AVM sektörü nominal olarak yüzde 30 büyüme kaydederken, yüksek enflasyon nedeniyle reel bazda büyüme gerçekleşmedi. Ekonomist Fatih Keresteci, sektörün pandemiden sonra ilk kez ivme kaybettiğini belirtti.
Nominal artışa rağmen reel büyüme gerçekleşmedi
Rapora göre AVM ciro endeksi 2010 baz yılına göre 4063 puana ulaşarak tarihi seviyeye çıktı. Metrekare başına düşen ciro Türkiye genelinde yüzde 30 artarak 191 bin 803 TL seviyesine yükseldi. Bu durum, yüzeysel olarak sektörde güçlü bir büyüme izlenimi oluşturdu.
Ancak 2025 yılı ortalama enflasyonunun yüzde 34,88 seviyesinde gerçekleşmesi, bu artışın reel olarak eridiğini ortaya koydu. Ekonomist Fatih Keresteci, enflasyon etkisi çıkarıldığında sektörde kayda değer bir daralma yaşandığını ve tüketim gücündeki zayıflamanın belirleyici olduğunu ifade etti.
Anadolu AVM’leri büyümeyi sürükledi
Veriler, bölgesel farklılıkların da dikkat çekici olduğunu gösterdi. İstanbul’daki AVM’lerde metrekare başına ciro artışı yüzde 25 seviyesinde kalırken, Anadolu şehirlerinde bu oran yüzde 35,3’e ulaştı. Bu tablo, tüketim hareketliliğinin büyük şehirlerin dışına kaydığını ortaya koydu.
Uzmanlara göre İstanbul’da yaşam maliyetinin daha yüksek olması, tüketicilerin harcama ve AVM ziyaret davranışlarını sınırladı. Buna karşılık Anadolu’da daha düşük maliyetler ve yerel tüketim dinamikleri, alışveriş merkezlerine olan ilgiyi destekledi.
Ziyaretçi sayısı düştü, harcama arttı
Ciro artışına rağmen AVM ziyaretçi sayısında yüzde 3’lük düşüş yaşandı. Bu durum, tüketici davranışlarında önemli bir değişime işaret ediyor. Daha az ziyaretle daha yüksek ciro elde edilmesi, ortalama sepet tutarının yükseldiğini gösteriyor.
Uzmanlar, bu değişimi fiyat artışları ve daha planlı alışveriş eğilimiyle açıklıyor. Tüketicilerin artık daha az sıklıkla AVM’ye giderek, ihtiyaç odaklı ve kontrollü harcama yaptığı değerlendiriliyor.
Giyim kategorisi öne çıktı
Kategori bazlı veriler incelendiğinde en yüksek artışın yüzde 35 ile giyim sektöründe gerçekleştiği görüldü. Teknoloji ürünleri yüzde 31 artış gösterirken, yiyecek-içecek ve hipermarket kategorilerinde yüzde 30’luk artış kaydedildi.
Buna karşılık ayakkabı ve çanta kategorisindeki artışın yüzde 11’de kalması dikkat çekti. Bu durum, tüketicilerin harcama önceliklerini yeniden şekillendirdiğini ve daha seçici davranmaya başladığını ortaya koydu.
Pandemi sonrası ilk ivme kaybı yaşandı
Ekonomist Fatih Keresteci, pandemiden bu yana her yıl reel büyüme gösteren AVM sektörünün 2025’te bu eğilimi kırdığını vurguladı. Keresteci’ye göre dezenflasyon politikaları ve alım gücündeki erozyon, tüketim davranışlarını doğrudan etkiledi.
Bu süreçte tüketicilerin daha az harcayarak daha fazla fayda elde etmeye yöneldiği belirtiliyor. Giyim ve aksesuar gibi kategorilerin öne çıkması da bu psikolojik ve ekonomik dönüşümün bir yansıması olarak değerlendiriliyor.