24 Nisan 2025 tarihinde İstanbul'da meydana gelen depremin ardından sosyal medyada yayılan bazı iddialar, kamuoyunda tartışma yarattı. Özellikle, Amerikan donanmasına ait olduğu iddia edilen GPS Saturn isimli bir geminin Marmara Denizi’nde sondaj yaptığı ve bu nedenle depremin tetiklendiği öne sürüldü. Ancak, bu söylentilere T.C. İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi’nden (DMM) resmi bir açıklama geldi. Kurum, bu tür iddiaların hiçbir bilimsel temele dayanmadığını, gerçek dışı olduğunu ve kamuoyunu yanıltmaya yönelik bir dezenformasyon çalışması olduğunu bildirdi.
GPS Saturn gemisi nerede?
Sosyal medyada dolaşan paylaşımlarda, GPS Saturn isimli savaş gemisinin Marmara Denizi’nde olduğu ve burada bazı jeolojik faaliyetler yürüttüğü iddia ediliyordu. Ancak DMM tarafından yapılan inceleme ve açıklamalara göre, söz konusu gemi 340 gündür Karadeniz’de, Bulgaristan açıklarında demirli halde bekliyor. Gemi, 2025 yılı boyunca Marmara Denizi'ne hiç giriş yapmadı ve Türkiye karasularında herhangi bir faaliyet gerçekleştirmedi. Uydu verileri ve denizcilik kayıtları da bu bilgileri teyit eder nitelikte.
Görüntüler eski, bilgiler yanıltıcı
Sosyal medyada dolaşan bazı görüntülerin, geminin Marmara Denizi’nde bulunduğuna dair kanıt olduğu ileri sürülmüştü. Ancak bu görüntülerin 2018 yılına ait olduğu ve GPS Saturn’ün o dönemde İstanbul Boğazı’ndan geçerken çekildiği tespit edildi. DMM açıklamasında, bu görüntülerin yeniymiş gibi servis edilerek halkın yanıltılmaya çalışıldığına dikkat çekildi. Ayrıca, görüntülerdeki platformun Rönesans Endüstri Tesisleri tarafından BOTAŞ’a ait Kuzey Marmara Doğal Gaz Depolama Projesi kapsamında kullanılan sondaj platformu olduğu bilgisi de paylaşıldı.
Depremin kaynağı neydi?
Uzmanlara göre İstanbul’da yaşanan depremin kaynağı, Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde meydana gelen doğal bir sismik hareketlilikti. Jeofizik mühendisleri ve sismologlar, herhangi bir dış müdahalenin ya da teknolojik bir etkenin söz konusu olmadığını belirtiyor. Yer bilimciler, özellikle bu tür spekülasyonların depremle mücadele sürecine zarar verdiğini ve halkta paniğe yol açtığını vurguluyor. DMM de benzer şekilde, GPS Saturn gemisinin depremle herhangi bir ilgisinin olmadığını ve bu tür iddiaların tamamen asılsız olduğunu belirtti.
DMM’den kamuoyuna uyarı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi, sosyal medyada hızla yayılan ancak gerçeği yansıtmayan içeriklere karşı vatandaşları uyardı. Açıklamada, GPS Saturn isimli geminin Marmara Denizi’nde sondaj yaptığı ve depremi tetiklediği yönündeki bilgilerin asılsız olduğu vurgulandı. Kurum, vatandaşların yalnızca resmi kaynaklara güvenmesi ve bilimsel temeli olmayan iddialara itibar etmemesi gerektiğini hatırlattı. DMM, bu tür dezenformasyon içeriklerinin kamu düzenini bozmaya yönelik manipülatif bir çabanın ürünü olduğunu bildirdi.
Depremler üzerinden yapılan manipülasyonlar artıyor
Uzmanlar, doğal afetler sonrası ortaya atılan komplo teorilerinin artık sık rastlanan bir durum haline geldiğini belirtiyor. Özellikle sosyal medya aracılığıyla yayılan bu tür içeriklerin, bilgi kirliliğine neden olduğunu ve toplum psikolojisini olumsuz etkilediğini ifade ediyor. Deprem gibi hassas konuların dezenformasyona alet edilmesinin, hem bilimsel gerçeklerin göz ardı edilmesine hem de güvenlik birimlerinin iş yükünün artmasına yol açtığı dile getiriliyor.
