İŞKUR Danışman Bilgi Sistemi, lise ve üniversite tercih döneminde öğrenci ve velilerin kullanımına açıldı. İŞKUR Mobil uygulaması üzerinden erişilebilen sistemde mesleki alanlar ve üniversite bölümlerine ilişkin istihdam oranları, iş bulma süreleri, ücret dağılımları ve çalışma devamlılığı gibi veriler karşılaştırılabiliyor.
Sistemle LGS’ye giren yaklaşık 1 milyon öğrenci ile YKS’ye katılan yaklaşık 2,5 milyon genç ve ailelerinin tercih sürecinde iş gücü piyasası verilerinden yararlanması amaçlanıyor. DABİS, öğrencilere doğrudan bölüm önermek yerine mezuniyet sonrasındaki çalışma hayatına ilişkin genel bir görünüm sunuyor.
Meslek ve bölümlere ilişkin göstergeler sunuluyor
Danışman Bilgi Sistemi’nde mesleki alanları tercih edecek öğrenciler için 14, ön lisans ve lisans programlarını tercih edecek adaylar için ise 15 ayrı gösterge yer alıyor. Kullanıcılar farklı meslek ve bölümlerin mezuniyet sonrasındaki sonuçlarını aynı sistem üzerinden inceleyebiliyor.
Göstergeler arasında istihdam oranı, ilk iş bulma süresi, ücret dağılımı, ortalama çalışılan iş yeri sayısı, girişimcilik oranı ve akademide çalışma oranı bulunuyor. Mezunların çalıştıkları sektörler ile işletmelerin büyüklüklerine ilişkin veriler de sistemde gösteriliyor.
Mezunların iş bulma süreleri karşılaştırılabiliyor
DABİS, mezunların eğitim hayatından çalışma hayatına ne kadar sürede geçtiğini ayrıntılı biçimde gösteriyor. Mezuniyetten önceki altı ayda işe başlayanlar ile mezuniyet sonrasındaki ilk altı ayda iş bulanlar ayrı gruplar halinde değerlendiriliyor.
İlk işine altı ila 12 ay arasında veya 12 aydan daha uzun sürede yerleşen mezunların oranları da sistem üzerinden görülebiliyor. Böylece adaylar, tercih etmeyi düşündükleri alandan mezun olanların iş gücü piyasasına geçiş hızını karşılaştırabiliyor.
İstihdamın devamlılığı da görülebiliyor
Sistem yalnızca mezunların bir işe girip girmediğini değil, çalışma hayatındaki devamlılıklarını ve mesleki hareketliliklerini de ortaya koyuyor. Üniversite mezunlarının işten ayrıldıktan sonra yeni bir işe geçiş süreleri bölüm ve üniversite bazında incelenebiliyor.
Mesleki alanlarda mezunların eğitim aldıkları ilde çalışmaya devam edip etmedikleri de bölgesel istihdam oranlarıyla gösteriliyor. Böylece öğrenciler, seçmeyi düşündükleri alanın kendi şehirlerindeki istihdam imkânları hakkında da fikir edinebiliyor.
Ücret ve girişimcilik verileri incelenebiliyor
DABİS üzerinden farklı bölüm ve mesleklerden mezun kişilerin ücret dağılımları karşılaştırılabiliyor. Veriler, öğrencilere kesin bir maaş garantisi sunmuyor ancak geçmiş dönem mezunlarının kazanç durumlarına ilişkin genel bir tablo ortaya koyuyor.
Üniversite mezunlarının kendi işini kurma oranları ile girişimlerin ne kadar süre faaliyet gösterdiği de sistemde yer alıyor. Mezunların ağırlıklı olarak hangi sektörlerde ve hangi ölçekteki işletmelerde çalıştıkları da kullanıcıların erişimine sunuluyor.
Veriler üç kurumdan alınan bilgilerle oluşturuldu
Sistemdeki göstergeler, Yükseköğretim Kurulu ve Millî Eğitim Bakanlığından alınan mezun bilgileri ile Sosyal Güvenlik Kurumunun çalışan kayıtlarına dayanıyor. 2010-2024 yılları arasındaki veriler, kişisel bilgilerden arındırılarak eşleştirildi ve analiz edildi.
Oluşturulan mikro veri setleri sayesinde mesleki eğitim alanları ile üniversite programlarının iş gücü piyasasındaki karşılıkları ölçülebiliyor. Kullanıcılara bireysel kişilerin bilgileri yerine toplulaştırılmış sonuçlar gösteriliyor.
Sisteme İŞKUR Mobil üzerinden erişiliyor
Öğrenci, veli ve mezunların sistemi kullanabilmesi için İŞKUR Mobil uygulamasını telefonlarına indirmesi gerekiyor. Kullanıcılar profil oluşturduktan sonra Danışman Bilgi Sistemi bölümüne giriş yapabiliyor.
Mesleki alanlar için “Ortaöğretim”, ön lisans ve lisans programları için ise “Yükseköğretim” sekmesinin seçilmesi gerekiyor. Uygulama hem IOS hem de Android işletim sistemine sahip cihazlardan kullanılabiliyor.
Sistem tercih yerine geçmiş verileri gösteriyor
DABİS, gençlerin yerine tercih yapan veya mezuniyet sonrasında kesin iş garantisi veren bir uygulama olarak kullanılmıyor. Sistemdeki göstergeler, geçmiş yıllarda mezun olan kişilerin çalışma hayatına ilişkin toplulaştırılmış verilerinden oluşuyor.
Bu nedenle öğrencilerin tercih yaparken ilgi, yetenek, akademik başarı ve kişisel hedeflerini de dikkate alması gerekiyor. İş gücü piyasası göstergeleri ise tercih sürecinde değerlendirilmesi gereken destekleyici unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.
DABİS herkesin erişimine açıldı
Danışman Bilgi Sistemi, Temmuz 2025’te Cumhurbaşkanlığı tarafından İŞKUR’a devredildi. Sistem daha sonra 81 ilde görev yapan İŞKUR iş ve meslek danışmanları ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı rehber öğretmenler tarafından kullanılmaya başlandı.
DABİS’in İŞKUR Mobil uygulamasına taşınmasıyla hizmet öğrenci, veli ve mezunların doğrudan erişimine açıldı. Böylece gençlerin yalnızca hangi bölümü kazanabileceklerini değil, mezuniyet sonrasında kendilerini nasıl bir çalışma hayatının bekleyebileceğini de değerlendirebilmesi hedefleniyor.
