Türkiye’de otomobil piyasasında ikinci el satış hacmi 11 milyon adede yaklaşırken, dolandırıcılık yöntemleri de daha karmaşık hale geliyor. Uzmanlar, alıcıların artık sadece kaporta ve motor durumuna değil, aracın kimlik bilgilerine de dikkat etmesi gerektiğini belirtiyor.
Sıfır araç satışlarının yaklaşık 1,5 milyon seviyesinde seyrettiği pazarda, her 1 sıfır araca karşılık yaklaşık 7 ikinci el aracın el değiştirdiği ifade ediliyor. Artan hacim, dolandırıcılar için de yeni fırsat alanları oluşturuyor.
“İkiz araç” yöntemiyle noter tuzağı
RS Oto Ekspertiz Genel Müdürü Erkan Çalışkan’ın aktardığına göre en yeni yöntem “ikiz araç” tuzağı. Dolandırıcılar aynı marka, model, yıl ve renkte iki araç temin ediyor.
Bunlardan biri sorunsuz ve temiz, diğeri ise ağır hasarlı ya da mekanik kusurlu oluyor. Alıcıya temiz araç gösterilip ekspertizden olumlu rapor alındıktan sonra noter aşamasında birebir benzeri olan kusurlu aracın devri yapılıyor. Uzmanlar, noter öncesinde ve noter sırasında ruhsattaki şase numarası ile araç üzerindeki fiziksel şase numarasının mutlaka karşılaştırılması gerektiğini vurguluyor.
“Change” yöntemiyle şase değişimi
Bir diğer riskli yöntem ise “change” olarak adlandırılan şase değiştirme işlemi. Şase numarasının bulunduğu bölüm kesilerek başka bir araçtan alınan parçanın kaynakla monte edildiği belirtiliyor.
Şase numarasının bazen taban halısı altında, bagaj havuzunda ya da podye bölgesinde yer alabildiği ifade ediliyor. Uzmanlar, şase orijinalliğinin teyidi için Türk Standardları Enstitüsü (TSE) veya Makine Mühendisleri Odası gibi yetkili kurumlara başvurulabileceğini belirtiyor.
Arıza lambalarını yazılımla gizliyorlar
Güncel dolandırıcılık yöntemlerinden biri de arıza lambalarının yazılımla pasif hale getirilmesi. Kötü niyetli kişiler, aracın motor kontrol ünitesine (ECU) müdahale ederek hava yastığı, ABS veya şanzıman arızası gibi uyarı lambalarının yanmasını engelleyebiliyor.
Bilgisayarlı testlerde arıza kodlarının pasif gösterilebildiği ifade ediliyor. Bu nedenle yalnızca elektronik cihaza bağlamak yerine, fiziki kontrol ve yol testi yapılmasının önemine dikkat çekiliyor.
Satıcının söylemlerine karşı temkinli olun
Uzmanlar, “Zamanım yok, araba kaçmaz”, “Benim ustam baktı”, “Kilometre uzun yolda yapıldı” veya “Tramer kaydı şişirme” gibi ifadelerin alıcı üzerinde baskı oluşturma amacı taşıyabileceğini belirtiyor.
Mağduriyet yaşamamak için kurumsal ve geçmişi bilinen ekspertiz firmalarının tercih edilmesi öneriliyor. Yaygın bayi ağı, ulaşılabilir bir merkez ve sektörel tecrübe, güvenilirlik açısından önemli kriterler arasında gösteriliyor.
