Yurt dışı alışverişlerde uygulanan 30 Euro’luk gümrük muafiyetinin 6 Şubat itibarıyla kaldırılacak olması, henüz karar yürürlüğe girmeden piyasalarda sert fiyat artışlarını beraberinde getirdi. Özellikle online alışveriş sitelerinde ve ithal ürün satan mağazalarda kısa sürede dikkat çekici zamlar görüldü.
Muafiyet kalkmadan fiyatlar yükseldi
Bireysel ithalatı kapsayan 30 Euro’luk gümrük muafiyetinin kaldırılacağının açıklanmasının ardından, birçok üründe fiyatların hızla artırıldığı gözlemlendi. Henüz yeni vergi uygulaması devreye girmemiş olmasına rağmen, özellikle yurt dışı menşeli ürünlerde ciddi artışlar yaşanması tüketicilerin tepkisini çekti.
Kararın açıklanmasıyla birlikte, bazı satıcıların olası vergi artışlarını gerekçe göstererek mevcut stoklara da zam yaptığı iddiaları gündeme geldi. Bu durum, “zamlar erken mi başladı?” sorusunu beraberinde getirdi.
Çin menşeli ürünlerde artış dikkat çekiyor
Türkiye Gazetesi’nin haberine göre, kararın duyurulmasının hemen ardından özellikle Çin menşeli ürünlerin Türkiye’deki satış fiyatlarında yüzde 100’ü aşan artışlar görüldü. Bazı ürünlerde fiyatların 2 ila 3 katına çıktığı belirtiliyor.
Tüketiciler, aynı ürünlerin kısa süre öncesine kadar çok daha düşük fiyatlardan satıldığını, muafiyetin kaldırılmasının henüz uygulanmamış olmasına rağmen zamların peş peşe geldiğini ifade ediyor.
En çok zam yapılan ürünler
Zamların en yoğun görüldüğü ürün grupları arasında güneş gözlüğü, kulaklık, küçük elektronik aksesuarlar, telefon kılıfları, şarj cihazları, mutfak gereçleri ve ev dekorasyon ürünleri yer alıyor. Bu ürünlerin büyük bölümünün daha önce uygun fiyatlarıyla tercih edildiği, ancak son artışlarla birlikte erişilebilir olmaktan çıktığı belirtiliyor.
Bazı ürünlerde fiyat artış oranının yüzde 200’e kadar ulaştığı, özellikle e-ticaret platformlarında benzer ürünler arasında büyük fiyat farklarının oluştuğu gözlemleniyor.
Vergi hesabı ile raf fiyatı arasındaki fark sorgulanıyor
Fiyat artışlarının boyutu, maliyet hesaplarını da gündeme getirdi. Örneğin Çin’de yaklaşık 160 TL’ye satılan bir güneş gözlüğünün, gümrük vergisi ve KDV dahil edildiğinde Türkiye’ye giriş maliyetinin 230–240 TL seviyesinde olduğu ifade ediliyor. Buna rağmen benzer ürünlerin mağaza ve e-ticaret sitelerinde 2.500–3.000 TL arasında satışa sunulması dikkat çekiyor.
Benzer bir durum elektronik ürünlerde de yaşanıyor. Çin’de 300–400 TL bandında satılan bir kablosuz kulaklığın, tüm vergiler dahil Türkiye’ye giriş maliyetinin 500–550 TL’yi geçmediği belirtilirken, bu ürünlerin raf fiyatlarının 2.000 TL’nin üzerine çıktığı görülüyor.
Tüketici tepkili, denetim çağrısı var
Henüz yürürlüğe girmemiş bir düzenleme gerekçe gösterilerek yapılan zamlar, tüketiciler tarafından “fırsatçılık” olarak nitelendiriliyor. Vatandaşlar, ilgili kurumların fiyat artışlarını yakından takip etmesi ve haksız kazanç sağlayanlara karşı denetimlerin artırılması gerektiğini dile getiriyor.
Gümrük muafiyetinin kaldırılmasıyla birlikte fiyatların nasıl şekilleneceği merak edilirken, daha uygulama başlamadan yaşanan bu artışların piyasada kalıcı olup olmayacağı önümüzdeki haftalarda netleşecek.
