Genel af beklentisi, 2025 yılı itibarıyla toplumun geniş kesimleri tarafından yakından takip ediliyor. Mahkum yakınları ve kamuoyu, TBMM’ye sunulması beklenen 10. Yargı Paketi ile birlikte yeni infaz düzenlemeleri ve denetimli serbestlik ihtimallerine odaklanmış durumda. Peki, genel af çıkacak mı? Af yasası Meclis’e geldi mi? Denetimli serbestlik kimleri kapsayacak?
Genel Af Gündemde Mi?
Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, genel af beklentilerine net yanıt verdi. Tunç, “Covid izni dışında bir genel af ya da af düzenlemesi gündemde değil” ifadelerini kullandı. Covid-19 döneminde çıkarılan geçici düzenlemelerle tahliye edilen açık cezaevi hükümlülerine yönelik bir düzenleme ihtimali üzerinde çalışıldığını belirten Bakan Tunç, bu düzenlemenin af kapsamına girmediğinin altını çizdi.
10. Yargı Paketi Ne Zaman TBMM’ye Sunulacak?
Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 14 farklı kanunda değişiklik içeren 55 maddelik 10. Yargı Paketi, ilgili kurumların görüşüne açılmış durumda. Meclis’e önümüzdeki günlerde sunulması bekleniyor. Pakette, infaz sistemine dair dikkat çeken yeni düzenlemeler yer alıyor.
Cezanın En Az 1/5’i Cezaevinde Çekilecek
Yeni infaz düzenlemesine göre cezanın süresi ne olursa olsun, hükümlülerin en az 1/5 oranında cezaevinde kalmaları zorunlu hale geliyor. Örneğin:
-
1 yıl ceza alan bir hükümlü en az 2,5 ay,
-
6 ay ceza alan 1 ay,
-
1 ay ceza alan ise 6 gün hapis yatacak.
Bu düzenlemeyle birlikte kamuoyunda oluşan “cezasızlık algısının” önüne geçilmesi hedefleniyor.
Hâkimlere Takdir Yetkisi Geliyor
2 yılın altındaki suçlarda genel olarak tutuklama yasağı sürerken, yeni düzenlemeyle hâkimlere takdir yetkisi tanınıyor. Suç işleme eğilimi ya da kamu düzenine yönelik tehdit içeren durumlarda, hâkim 2 yıl altındaki suçlarda da tutuklama kararı verebilecek.
Denetimli Serbestlikte Kısmi Genişleme
AK Parti kaynaklarına göre genel af yerine, “kısmi af” niteliğinde bir infaz esnekliği üzerinde çalışılıyor. Özellikle 31 Temmuz 2023 öncesinde suç işleyip cezası kesinleşmemiş olanların, denetimli serbestlikten faydalanabilmelerinin yolu açılabilir. Bu düzenlemeyle;
-
Koşullu salıverilmelerine 5 yıl veya daha az süre kalanlar,
-
31 Temmuz 2023 tarihinden önce suç işleyenler,
cezalarının kalanını dışarıda geçirebilecek.
4/4 Uygulaması Değişebilir
Cezaevlerinde mükerrir durumdaki hükümlüler için de düzenleme gündemde. Mevcut durumda, basit suçlardan hüküm giyen ve tekrarlayan kişilerin cezalarının tamamını (4/4) cezaevinde geçirmesi gerekiyor. Yeni düzenleme ile bu süre 3/4 oranına indirilebilir, böylece rehabilitasyon süreci kolaylaştırılabilir.
Ceza Alt Sınırı Yükseliyor
Yeni pakette bazı suçlara yönelik cezaların alt sınırları artırılacak. Bunlar arasında:
-
Trafik suçları
-
Bilişim suçları
-
Telefonla dolandırıcılık
-
Genel güvenliği tehlikeye atan eylemler
Bu suçlara yönelik yaptırımların caydırıcılığının artırılması planlanıyor.
2025 yılı itibarıyla genel af çıkması yönünde bir yasa çalışması bulunmamakla birlikte, infaz sisteminde önemli değişiklikler öngörülüyor. Denetimli serbestlik koşulları, ceza yatma süreleri ve mükerrer suçlara ilişkin esneklikler; Meclis görüşmeleri sonrasında netleşecek. Tüm gözler şimdi TBMM’ye sunulacak 10. Yargı Paketi’nde.




