Özellikle köylerde ve ilçe merkezlerinde yoğunlaşan kışlık hazırlıklar, yalnızca gıda üretimi açısından değil, komşuluk ve dayanışma kültürünün yaşatılması bakımından da önem taşıyor. Aileler ve komşular günlere yayılan hazırlıklarda bir araya gelerek iş bölümü yapıyor.
Kışlık yufka imece usulüyle hazırlanıyor
Çorum’da kış hazırlıklarının en önemli parçalarından birini yufka ekmeği oluşturuyor. Geleneksel olarak tandır ve saclarda pişirilen yufkalar, özellikle kalabalık ailelerin kış boyunca tüketebileceği miktarda hazırlanıyor.
Hamurun yoğrulması, bezelerin hazırlanması, yufkanın açılması ve sac üzerinde pişirilmesi aşamalarında kadınlar arasında iş bölümü yapılıyor. Bir günde çok sayıda yufka hazırlanarak kurutuluyor ve uygun koşullarda aylarca saklanabiliyor.
Domatesler salça ve sosa dönüşüyor
Yaz aylarında bol miktarda yetiştirilen domatesler de kış hazırlıklarında önemli yer tutuyor. Toplanan domatesler ayıklanıp parçalandıktan sonra büyük kazanlarda kaynatılıyor.
Kaynatılan domatesler daha sonra salça veya farklı sos çeşitleri haline getiriliyor. Bazı bölgelerde hazırlanan salça güneşte bekletilerek kıvamının yoğunlaşması sağlanıyor. Hazırlanan ürünler kavanozlara doldurularak kış aylarında kullanılmak üzere muhafaza ediliyor.
Pekmez ve kuşburnu kazanları kaynıyor
Çorum’un kırsal kesimlerinde pekmez ve kuşburnu hazırlıkları da sonbahara doğru yoğunlaşıyor.
Geleneksel yöntemlerle hazırlanan ürünler, uzun süren kaynatma işlemlerinin ardından kışlık olarak saklanıyor. Üzümün işlenmesiyle elde edilen pekmez, özellikle kırsal bölgelerde geçmişten günümüze önemini koruyan ürünlerden biri olarak sofralarda yerini alıyor. Kuşburnu ise toplanıp ayıklandıktan sonra çeşitli işlemlerden geçirilerek marmelat ve benzeri ürünlere dönüştürülüyor.
Biber ve patlıcanlar kurutuluyor
Kışın kullanılacak sebzelerin hazırlanması da yaz sonlarında başlıyor. Biber ve patlıcanlar temizlendikten sonra ipe dizilerek güneş alan alanlara asılıyor. Güneşte doğal olarak kurutulan sebzeler, kış aylarında dolma başta olmak üzere çeşitli yöresel yemeklerde kullanılıyor. Kurutma yöntemi, Çorum’da gıdaların uzun süre muhafaza edilmesinde kullanılan en eski yöntemlerden biri olmayı sürdürüyor.
Turşular kavanozlara basılıyor
Kış sofralarının vazgeçilmezlerinden biri olan turşu için de hazırlıklar aynı dönemde gerçekleştiriliyor. Mevsim sebzeleri temizlenerek kavanozlara yerleştiriliyor ve geleneksel yöntemlerle hazırlanan salamura suyuyla muhafaza ediliyor. Biber, salatalık, lahana ve farklı sebzelerden hazırlanan turşular, kış boyunca sofralarda tüketiliyor.
Yöresel lezzetler de unutulmuyor
Kışlık hazırlıklar sırasında yalnızca temel gıda ürünleri değil, Çorum mutfağına özgü yöresel lezzetler de hazırlanıyor. Yanıç ve haşhaşlı ürünler başta olmak üzere çeşitli hamur işleri yapılırken, bazı bölgelerde buğday öğütme ve un hazırlama işlemleri de aynı dönemde yoğunlaşıyor.
Ağustos ayının ortalarında başlayan ve sonbahar boyunca devam eden kışlık hazırlıklar, Çorum’da geçmişten günümüze uzanan önemli geleneklerden biri olmayı sürdürüyor. Değişen yaşam koşullarına rağmen özellikle kırsal bölgelerde imece kültürüyle yapılan bu hazırlıklar, hem ailelerin kışlık gıda ihtiyacını karşılıyor hem de dayanışma geleneğini yaşatıyor.
