cKamu Denetçiliği Kurumu (KDK), fahri trafik müfettişlerinin ceza tutanaklarını fotoğraf veya görüntüye dayandırmadan düzenlemesinin "keyfi uygulamalara yol açabileceği" uyarısında bulundu. KDK, trafik ihlallerine yönelik daha somut delil sunulması için yeni kuralların belirlenmesi gerektiğini belirtti.
Vatandaşın Şikayeti ve KDK'nin Kararı
KDK, fahri trafik müfettişleri tarafından "delilsiz ve keyfi" ceza yazıldığını iddia eden bir vatandaşın başvurusu üzerine harekete geçti. Başvuru kapsamında, İçişleri Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü ile görüşülerek trafik müfettişlerinin uygulamaları hakkında bilgi alındı.
Görüşlerde, fahri trafik müfettişliğinin "trafik polisi dışında da denetim algısı oluşturarak trafik güvenliğine katkı sağladığı" ifade edildi. Ancak, KDK tarafından uygulamada keyfi ceza yazılmasının önlenmesi için somut delillerin zorunlu hale getirilmesi önerildi.
2020-2024 Arası Tespitler ve Sorunlar
Fahri trafik müfettişleri, 2020 ile 2024’ün ilk 6 ayı arasında toplamda 5 milyon 5 bin 645 ceza tutanağı düzenledi.
En çok tutanak, "araçta cep telefonu kullanımı," "kırmızı ışık ihlali," "hatalı şerit değiştirme" ve "emniyet kemeri takmama" gibi ihlaller için yazıldı.
Fahri trafik müfettişleri tarafından yazılan cezaların yüzde 1 ila 2'si mahkemeler tarafından iptal edildi.
Mevzuat Sorunları
KDK, mevcut mevzuatta fahri trafik müfettişlerinin tespitleri için fotoğraf veya görüntü zorunluluğu olmadığını ve bu durumun sorunlara neden olduğunu vurguladı.
"Fahri trafik müfettişlerince, delilsiz ceza yazılmasının keyfi uygulamalara zemin hazırlayabileceği ortadadır."
KDK'nin Tavsiyesi
KDK, İçişleri Bakanlığına şu tavsiyelerde bulundu:
Fahri trafik müfettişliği sisteminin, teknolojik gelişmeler çerçevesinde daha etkili hale getirilmesi.
Fotoğraf ve görüntü ile delillendirmenin zorunlu kılınması.
Tutanakların sadece şekilsel değil, esasının da denetlenmesi.
Emniyet Genel Müdürlüğü’nün Yanıtı
Emniyet Genel Müdürlüğü, KDK’nin tavsiye kararının mevzuat değişikliği kapsamında değerlendirileceğini bildirdi.
